Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı Türkiye Sağlık Araştırması 2025 sonuçları, toplum sağlığına ilişkin dikkat çeken verileri ortaya koydu. Araştırmaya göre obezite oranı artarken, fiziksel aktivite yapanların oranı düşük seviyelerde kaldı. Tütün ve alkol kullanımında yükseliş görülürken, çocuklarda en yaygın sağlık sorununun üst solunum yolu enfeksiyonları olduğu belirlendi.
Obezite oranı yükseldi
Araştırma sonuçlarına göre 15 yaş ve üzeri nüfusta obez bireylerin oranı 2022 yılında yüzde 20,2 iken 2025 yılında yüzde 21,8'e yükseldi. Cinsiyet bazında incelendiğinde kadınların yüzde 24,8'inin obez, yüzde 32,2'sinin ise obez öncesi kategoride yer aldığı görüldü. Erkeklerde ise obez oranı yüzde 18,7 olurken, obez öncesi bireylerin oranı yüzde 43,1 olarak hesaplandı.
Fiziksel aktivite yapanların oranı düşük kaldı
Dünya Sağlık Örgütü'nün haftada en az 150 dakika orta şiddette fiziksel aktivite önerisine rağmen Türkiye'de hareketsiz yaşam yaygınlığını koruyor. 2025 yılında fiziksel aktivite yapmayan erkeklerin oranı yüzde 83,5, kadınların oranı ise yüzde 89,7 olarak belirlendi. Haftada 150 ila 300 dakika arasında fiziksel aktivite yapanların oranı erkeklerde yüzde 4,1, kadınlarda ise yalnızca yüzde 2,7 seviyesinde kaldı.
Merdiven çıkmakta zorlananların oranı yüzde 6 oldu
Araştırmada fiziksel işlevlerde yaşanan zorluklar da değerlendirildi. Merdiven inip çıkarken zorlandığını belirtenlerin oranı kadınlarda yüzde 8,3, erkeklerde yüzde 3,7 olarak kaydedildi. Öğrenme ve hatırlama konusunda zorluk yaşayanların oranı kadınlarda yüzde 5,4, erkeklerde yüzde 2,8 olurken, yürüme güçlüğü yaşayanların oranı kadınlarda yüzde 5,6, erkeklerde yüzde 2,8 olarak hesaplandı.
Çocuklarda en yaygın hastalık üst solunum yolu enfeksiyonu
0-6 yaş grubundaki çocuklarda son altı ay içinde görülen sağlık sorunları arasında ilk sırada yüzde 28,5 ile üst solunum yolu enfeksiyonları yer aldı. Bu hastalığı yüzde 24 ile ishal ve yüzde 5,2 ile alt solunum yolu enfeksiyonları takip etti. 7-14 yaş grubunda da benzer bir tablo ortaya çıktı. Bu yaş grubunda üst solunum yolu enfeksiyonu yüzde 24,6 ile ilk sırada yer alırken, yüzde 16,4 ile ishal ve yüzde 8,2 ile ağız ve diş sağlığı sorunları öne çıktı.
Bel ve boyun problemleri yaygınlığını koruyor
15 yaş ve üzeri bireylerde son 12 ay içerisinde görülen sağlık sorunları arasında ilk sırayı yüzde 24,3 ile bel bölgesi problemleri aldı. Bel rahatsızlıklarını yüzde 16,9 ile hipertansiyon, yüzde 16,7 ile boyun bölgesi problemleri takip etti. Şeker hastalığı yüzde 11,9, yüksek kan yağları ise yüzde 10,1 oranında görüldü.
Sigara kullanımında artış yaşandı
Araştırmaya göre her gün tütün mamulü kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı 2022 yılında yüzde 28,3 iken 2025 yılında yüzde 30,1'e yükseldi. Erkeklerde günlük sigara kullanım oranı yüzde 42,9 olarak belirlenirken, kadınlarda bu oran yüzde 17,5 oldu. Tütün ürünü kullanmayanların oranı ise yüzde 68'den yüzde 66,8'e geriledi.
Alkol kullanımı da yükseldi
Son 12 ay içinde alkol kullandığını belirten 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı 2022 yılında yüzde 12,1 iken, 2025 yılında yüzde 12,6'ya çıktı. Erkeklerde alkol kullanım oranı yüzde 18,7 olurken, kadınlarda yüzde 6,6 olarak kaydedildi. Alkol kullanmadığını belirtenlerin oranı ise yüzde 87,4 seviyesinde gerçekleşti.
Kanser taramalarında artış var ancak yeterli değil
Araştırma sonuçları kadınların kanser taramalarına katılımında artış yaşandığını ortaya koydu. Son bir yıl içinde mamografi çektiren 40 yaş ve üzeri kadınların oranı 2022 yılında yüzde 10,8 iken, 2025 yılında yüzde 16,7'ye yükseldi. Buna rağmen bu yaş grubundaki kadınların yüzde 42,4'ünün hayatında hiç mamografi yaptırmadığı belirlendi. Smear testi yaptırma oranlarında da artış görüldü. Son bir yıl içinde smear testi yaptıran 15 yaş ve üzeri kadınların oranı yüzde 7,2'den yüzde 11,8'e yükseldi. Ancak kadınların yüzde 59'unun bugüne kadar hiç smear testi yaptırmadığı tespit edildi.
Sağlık göstergeleri risklere işaret ediyor
TÜİK verileri, Türkiye'de obezite, hareketsizlik ve tütün kullanımının artmaya devam ettiğini ortaya koyarken, kronik hastalıkların da önemli bir sağlık sorunu olmaya devam ettiğini gösterdi. Uzmanlar, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının yaygınlaştırılması, fiziksel aktivitenin artırılması ve erken teşhis uygulamalarının güçlendirilmesinin toplum sağlığı açısından kritik önem taşıdığına dikkat çekiyor.
