Koç Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen Hanehalkı Enflasyon Beklenti Anketi, vatandaşların enflasyona ilişkin beklentilerinde sınırlı da olsa bir iyileşme yaşandığını ortaya koydu. Mayıs ayında yapılan araştırmaya göre, hanehalkının gelecek 12 aylık döneme ilişkin ortalama enflasyon beklentisi bir önceki aya göre 2 puan gerileyerek yüzde 47 seviyesine düştü. Buna rağmen beklentiler, resmi enflasyon hedeflerinin ve piyasa beklentilerinin üzerinde seyretmeye devam ediyor.
Anket sonuçları, vatandaşların enflasyondaki düşüş sürecine temkinli yaklaştığını gösterirken, özellikle gıda fiyatlarındaki yavaşlamanın beklentiler üzerinde olumlu etkide bulunduğuna işaret etti. Katılımcıların son 12 aya ilişkin enflasyon algısı da gerileyerek resmi verilerle arasındaki farkın bir miktar kapanmasını sağladı.
Enflasyon beklentilerinde kademeli iyileşme
Araştırmaya göre geçmiş döneme ilişkin enflasyon algısı ile gelecek döneme yönelik beklentiler arasındaki makas son aylarda daralmaya başladı. Geçtiğimiz yılın sonunda 15 puana kadar çıkan fark, mayıs ayında 6 puana geriledi. Bu durum, vatandaşların enflasyondaki yavaşlamanın devam edeceğine dair beklentilerinin güçlendiğine işaret ediyor.
Bununla birlikte yüzde 47 seviyesindeki yıllık beklenti, fiyat artışlarının önümüzdeki dönemde de yüksek seyredeceği yönündeki endişelerin tamamen ortadan kalkmadığını ortaya koyuyor.
Uzun vadede yüzde 20-30 bandı öne çıkıyor
Katılımcıların önümüzdeki üç yıla ilişkin beklentileri incelendiğinde en yoğun tahmin aralığının yüzde 20-30 olduğu görüldü. Bunu yüzde 10-20 ve yüzde 30-40 aralıkları takip etti.
Anket sonuçları, toplumun önemli bir bölümünün orta vadede enflasyonun mevcut seviyelerden daha düşük bir banda gerileyeceğine inandığını gösterirken, yüzde 50'nin üzerinde enflasyon bekleyenlerin oranının da hâlâ kayda değer düzeyde olduğu dikkat çekti. Mart ayında yüzde 26 olan bu grubun payı mayısta yüzde 24'e gerilese de yüksek enflasyon beklentilerinin tamamen ortadan kalkmadığı görüldü.
Tasarruf tercihlerinde mevduat öne çıktı
Araştırma, vatandaşların yatırım tercihleri konusunda da önemli sinyaller verdi. Gelecek 12 ayda tasarruf yapma eğiliminin arttığını belirten katılımcılar arasında en güçlü yönelim vadeli Türk lirası mevduata oldu.
Vadeli mevduatı tercih edenlerin oranı bir ay içinde 4 puan yükselirken, borsaya yönelik ilgi 3 puan geriledi. Bu tablo, yüksek faiz ortamının tasarruf sahiplerini yeniden mevduata yönlendirdiğini ve daha temkinli yatırım davranışlarının öne çıktığını gösteriyor.
Kur beklentileri enflasyon tahminlerini etkiliyor
Ankette dolar/TL kuruna ilişkin beklentiler de dikkat çekti. Katılımcıların gelecek 12 ay için ortalama dolar kuru beklentisi 60 TL olarak hesaplandı.
Kur beklentisi yükseldikçe enflasyon beklentisinin de arttığı görüldü. Doların 45 TL'nin altında kalacağını öngören katılımcıların enflasyon beklentisi yüzde 34 seviyesinde olurken, kurun 100 TL'nin üzerine çıkacağını düşünenlerde bu oran yüzde 53'e kadar yükseldi.
Uzmanlar, döviz kuru beklentilerinin enflasyon algısı üzerindeki güçlü etkisini koruduğunu ve kur istikrarının fiyat beklentilerinin yönetilmesinde kritik rol oynadığını belirtiyor.
Ekonomi politikalarına güven belirleyici oluyor
Araştırmada dikkat çeken bir diğer unsur ise ekonomi politikalarına duyulan güven ile enflasyon beklentileri arasındaki ilişki oldu. Ekonomi yönetimine güvenenlerle güvenmeyenler arasındaki enflasyon beklentisi farkı 13 puana yükseldi.
Bu durum, vatandaşların enflasyona ilişkin öngörülerinde ekonomik gelişmeler kadar politika güvenilirliğinin de belirleyici olduğunu ortaya koyuyor. Uzmanlara göre beklentilerde kalıcı iyileşme sağlanabilmesi için fiyat istikrarının yanında güven unsurunun da güçlendirilmesi gerekiyor.
