Küresel enerji talebinin önümüzdeki çeyrek yüzyılda güçlü büyümesini sürdüreceği öngörülüyor. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü'nün (OPEC) yayımladığı Dünya Petrol Görünümü 2026 raporuna göre, dünya genelindeki enerji tüketiminin 2050 yılına kadar yaklaşık yüzde 23 artarak günlük 383 milyon varil petrol eş değeri seviyesine ulaşması bekleniyor.
Raporda, enerji talebindeki yükselişin temel nedenleri arasında dünya nüfusundaki artış, kentleşme, sanayileşme ve gelişmekte olan ülkelerdeki ekonomik büyüme gösterildi. OPEC, küresel nüfusun 2050 yılında 9,7 milyara yaklaşacağını, dünya ekonomisinin ise satın alma gücü paritesine göre 359 trilyon dolara ulaşarak mevcut büyüklüğünün iki katından fazlasına çıkacağını öngörüyor.
Petrol enerji sistemindeki liderliğini koruyacak
Yenilenebilir enerji yatırımlarındaki artışa rağmen petrolün küresel enerji sistemindeki merkezi rolünü korumaya devam edeceği tahmin ediliyor. OPEC'e göre petrol, 2050 yılında toplam enerji tüketiminin yaklaşık yüzde 30'unu oluşturarak en büyük enerji kaynağı olmayı sürdürecek.
Doğal gaz ile birlikte değerlendirildiğinde ise fosil yakıtların toplam enerji tüketimindeki payının yüzde 54 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. Bu durum, enerji dönüşümüne rağmen petrol ve gazın uzun yıllar boyunca küresel ekonominin temel enerji kaynakları arasında yer almayı sürdüreceğine işaret ediyor.
Elektrik talebinde tarihi büyüme bekleniyor
Raporda dikkat çeken bir diğer başlık ise elektrik tüketimindeki hızlı yükseliş oldu. Küresel elektrik üretiminin 2025 yılında yaklaşık 32 bin teravatsaat seviyesinden 2050 yılında 59 bin 500 teravatsaate ulaşacağı tahmin ediliyor.
Yüzde 85'i aşan bu büyümenin büyük bölümünün Asya başta olmak üzere gelişmekte olan ekonomilerden kaynaklanacağı öngörülüyor. Elektrikli araçların yaygınlaşması, veri merkezleri, yapay zeka teknolojileri ve dijital dönüşüm süreçleri de elektrik talebini artıran önemli unsurlar arasında gösteriliyor.
Petrol talebi 124 milyon varili aşacak
OPEC'in projeksiyonlarına göre küresel petrol talebi önümüzdeki yıllarda yükselişini sürdürecek. Günlük petrol tüketiminin 2030 yılında 113,3 milyon varile, 2050 yılında ise 124,1 milyon varile ulaşması bekleniyor.
Böylece dünya petrol talebinin mevcut seviyelere göre yaklaşık 19 milyon varil artacağı hesaplanıyor. Talep artışının neredeyse tamamının OECD dışındaki ülkelerden gelmesi beklenirken, en büyük katkının Hindistan, Orta Doğu, Afrika, Latin Amerika ve diğer Asya ülkelerinden sağlanacağı tahmin ediliyor. Rapora göre Hindistan tek başına 2025-2050 döneminde günlük 8,1 milyon varillik ek talep oluşturarak dünyanın en hızlı büyüyen petrol pazarı konumuna gelecek.
Havacılık ve petrokimya sektörü öne çıkıyor
Sektörel bazda değerlendirildiğinde petrol tüketimindeki artışın en önemli kaynaklarının kara yolu taşımacılığı, havacılık ve petrokimya sanayisi olacağı belirtiliyor. Özellikle küresel hava trafiğindeki büyüme ve gelişmekte olan ülkelerde artan ulaşım ihtiyacının petrol talebini desteklemeye devam edeceği ifade ediliyor.
OPEC+ pazar payını artırabilir
Arz tarafında ise dikkat çekici bir değişim öngörülüyor. OPEC, ABD kaya petrolü üretimindeki büyümenin yavaşlamasıyla birlikte OPEC+ ülkelerinin küresel pazardaki ağırlığının artacağını tahmin ediyor. Rapora göre OPEC+ grubunun sıvı yakıt üretimi 2025 yılındaki günlük 50,6 milyon varilden 2050 yılında 64,5 milyon varile yükselecek. Böylece grubun küresel pazar payı yüzde 48'den yüzde 52'ye çıkacak. Uzmanlar, özellikle 2030 sonrasında OPEC dışı üretimde büyümenin yavaşlamasının petrol piyasasında yeniden arz dengelerini değiştirebileceğini değerlendiriyor.
Enerji yatırımları için 17,7 trilyon dolar gerekecek
OPEC, gelecekteki enerji talebinin karşılanabilmesi için petrol sektöründe dev yatırımlara ihtiyaç duyulacağını vurguladı. Rapora göre 2026-2050 döneminde toplam 17,7 trilyon dolarlık yatırım yapılması gerekiyor. Bu yatırımın 14,5 trilyon dolarlık kısmının arama ve üretim faaliyetlerine, 1,9 trilyon dolarının rafineri yatırımlarına ve 1,3 trilyon dolarının ise taşıma ve depolama altyapısına ayrılması öngörülüyor.
Raporda ayrıca teknoloji odaklı dönüşümün hızlanması halinde petrol talebinin 2035 sonrasında zirve yapabileceği belirtilirken, gelişmekte olan ülkelerde daha güçlü büyümenin gerçekleşmesi durumunda ise petrol tüketiminin 2050 yılında günlük 131 milyon varile kadar yükselebileceği ifade edildi.
