Brexit referandumunun üzerinden geçen 10 yıl, Türkiye ile İngiltere arasındaki ilişkilerde dikkat çekici bir dönüşüme sahne oldu. İngiltere'nin Avrupa Birliği'nden ayrılması sonrasında iki ülke, ticaret, savunma sanayii, teknoloji ve güvenlik alanlarında iş birliğini hızla artırarak stratejik ortaklıklarını yeni bir seviyeye taşıdı. Özellikle son yıllarda imzalanan anlaşmalar ve yürütülen müzakereler, Ankara ile Londra arasındaki bağların ekonomik ve siyasi açıdan daha da güçlendiğini ortaya koydu.
2016 yılında yapılan Brexit referandumu sonrasında İngiltere'nin Avrupa Birliği'nden ayrılması, birçok ülkeyle olduğu gibi Türkiye ile ilişkilerde de yeni bir dönemin başlangıcı oldu. Taraflar, ortaya çıkabilecek ekonomik kayıpları önlemek ve mevcut ticari düzeni korumak amacıyla hızlı adımlar attı. Bu kapsamda 2020 yılının sonunda imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin temel taşı haline geldi.
Ticaret hacmi iki katından fazla büyüdü
Brexit sonrasında yürürlüğe giren Serbest Ticaret Anlaşması sayesinde iki ülke arasındaki ticari ilişkiler kesintisiz devam etti. Sanayi ürünlerinde gümrük vergilerinin kaldırılması ve mevcut tedarik zincirlerinin korunması, ticaret hacminin hızla büyümesine katkı sağladı.
2021 yılında yaklaşık 17,5 milyar dolar seviyesinde bulunan ticaret hacmi, 2025 yılı itibarıyla 37 milyar doların üzerine çıktı. İngiltere, Türkiye'nin en büyük ihracat pazarlarından biri haline gelirken, Türk ürünleri otomotivden tekstile, beyaz eşyadan demir-çelik sektörüne kadar geniş bir alanda İngiliz pazarındaki varlığını artırdı.
Gözler genişletilmiş ticaret anlaşmasında
İki ülke arasında devam eden Genişletilmiş Serbest Ticaret Anlaşması müzakereleri ise ilişkilerde yeni bir dönemin habercisi olarak görülüyor. Mevcut anlaşmanın yalnızca mal ticaretini kapsaması nedeniyle dijital ekonomi, hizmet sektörü, yatırım, e-ticaret ve profesyonel hizmetler gibi alanlarda yeni düzenlemeler üzerinde çalışılıyor.
Yetkililer, güncellenmiş anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte mevcut ticaret hacminin orta vadede 70 milyar dolara ulaşabileceğini değerlendiriyor. Özellikle dijital ticaret ve hizmet sektöründeki engellerin kaldırılması, iki ekonomi arasındaki entegrasyonu daha da güçlendirecek adımlar arasında gösteriliyor.
Savunma sanayiinde stratejik ortaklık derinleşti
Brexit sonrasında en dikkat çekici gelişmelerden biri de savunma sanayii alanında yaşandı. Türkiye ile İngiltere arasında geliştirilen ortak projeler, iki ülkenin NATO içindeki iş birliğini daha da ileri taşıdı.
Milli Muharip Uçak KAAN projesinde İngiliz şirketlerinin teknik katkıları, Eurofighter Typhoon savaş uçaklarının tedarik süreci ve ortak savunma projeleri ilişkilerin stratejik boyutunu güçlendirdi. İngiltere'nin Türkiye'nin Eurofighter sürecine verdiği diplomatik destek de iki ülke arasındaki güvenin arttığını gösteren önemli adımlardan biri oldu.
Savunma alanındaki iş birliği sadece hava platformlarıyla sınırlı kalmazken, deniz sistemleri, siber güvenlik ve yeni nesil savunma teknolojileri de ortak çalışma alanları arasında yer almaya başladı.
Yeni dönemde teknoloji ve güvenlik öne çıkıyor
Ankara ile Londra arasındaki ilişkiler artık yalnızca ticaret ve savunma başlıklarıyla sınırlı değil. Yapay zeka, siber güvenlik, dijital altyapıların korunması ve teknoloji yatırımları da stratejik ortaklığın yeni sütunları arasında yer alıyor.
İki ülkenin ilgili kurumları arasında yürütülen iş birlikleri sayesinde siber tehditlere karşı ortak mücadele mekanizmaları oluşturulurken, kritik altyapıların korunması ve dijital güvenlik alanında bilgi paylaşımı da hız kazanmış durumda.
Brexit'in ardından geçen 10 yıl, Türkiye ile İngiltere'nin yalnızca ekonomik ilişkilerini değil, jeopolitik ve teknolojik ortaklığını da güçlendirdi. Uzmanlar, devam eden ticaret müzakereleri ve savunma projelerinin tamamlanmasıyla birlikte iki ülke arasındaki stratejik iş birliğinin önümüzdeki yıllarda daha da derinleşeceğini öngörüyor.
