Türkiye’de çalışan milyonlarca kişiyi yakından ilgilendiren sağlık raporları, iş hayatında tartışma konusu olmaya devam ediyor. Son bir yılda yaklaşık 4 milyon sağlık raporu düzenlenirken, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) çalışanlara yaptığı ödeme 30 milyar TL’ye yaklaştı. Ancak raporların sık kullanılması, işçi-işveren ilişkilerinde kritik sonuçlar doğurabiliyor.
Sık Rapor İşten Çıkarma Sebebi Olabilir
İş Kanunu’na göre, çalışanların sık sık rapor alarak iş akışını aksatması işveren için haklı fesih gerekçesi oluşturabiliyor. Özellikle iş göremezlik raporlarının tekrarlanması, işin sürekliliğini bozduğu gerekçesiyle işten çıkarılmaya yol açabiliyor. Bu durumda çalışan kıdem tazminatını alabiliyor, ancak ihbar tazminatını kaybediyor. İş Kanunu’nun 25. maddesi, rapor nedeniyle işten çıkarılmanın çerçevesini çiziyor:
- İşçi kendi kastı, sağlıksız yaşam tarzı veya alkol kullanımı sebebiyle hastalanır ve 3 gün üst üste ya da 1 ay içinde 5 günden fazla işe gelmezse, işveren sözleşmeyi derhal feshedebilir.
- Bu tür durumlarda işçi kıdem tazminatı hakkını koruyabilir, ancak ihbar tazminatına hak kazanamaz.
Sağlık Raporlarının Türleri
Çalışanların alabileceği raporlar farklı kategorilere ayrılıyor:
- İşe giriş raporları
- İş göremezlik raporları
- İlaç kullanım raporları
- Evlilik raporu
- Ehliyet raporu
- Bez (çocuk/engelli bakım) raporu
Bu çeşitlilik, çalışanların hangi nedenle rapor aldığını netleştirse de, işveren açısından esas önemli olan raporun işin devamlılığını etkileyip etkilemediği oluyor.
İhbar Süreleri Kıdeme Göre Belirleniyor
Çalışanların işten çıkarılmasında ihbar süreleri, kıdem yılına göre değişiyor:
- 6 aydan az kıdem: 2 hafta
- 6 ay – 1,5 yıl arası kıdem: 4 hafta
- 1,5 yıl – 3 yıl arası kıdem: 6 hafta
- 3 yıl ve üzeri kıdem: 8 hafta
Ancak sık rapor nedeniyle işten çıkarılan çalışan, bu ihbar sürelerine dayalı tazminat hakkını kaybediyor. Uzmanlara göre, sık rapor alındığı için işten çıkarılan bir çalışanın işe iade davası açma hakkı bulunuyor. Ancak işverenin iş akışının bozulduğunu ispatlaması halinde, işe dönüş şansı oldukça sınırlı kalıyor. Çalışanlar sağlık raporu alırken haklarını korumaya devam etseler de, raporların sıklığı kıdem ve ihbar tazminatı açısından kritik bir rol oynuyor.
