Ramazan ayı öncesinde İstanbul’da alışverişin simge noktalarından Eminönü’nde bu yıl beklenen hareketlilik yaşanmadı. Artan gıda fiyatları ve düşen alım gücü, hem esnafın hem de vatandaşın gündeminde ilk sırada yer alıyor. Tezgâhlarda ürün çeşitliliği dikkat çekse de alışveriş sepetlerinin belirgin şekilde küçüldüğü gözleniyor.
Pastırmada Yıllık Artış Yüzde 40’ı Aştı
İftariyeliklerin en pahalı kalemi yine pastırma oldu. Kalitesine göre kilosu 2 bin 750 ila 3 bin 650 lira arasında değişen pastırmanın 18 gramlık tek dilimi 45 ila 65 liradan satılıyor. Geçen yıl aynı dönemde kilogram fiyatı 1.800–2.400 lira aralığında olan pastırmada yıllık artış yüzde 40’ın üzerine çıktı. Dilim fiyatındaki yükseliş ise özellikle dar gelirli tüketicinin ürüne erişimini zorlaştırdı. Esnaf, maliyet artışlarının fiyatlara yansıdığını belirtirken, müşterilerin artık gramla alışveriş yaptığını ifade ediyor. Önceki yıllarda kilo bazında satılan ürünler, bu sezon 100–250 gramlık paketlerle talep görüyor.
Hurma Fiyatı 1000 TL Sınırına Dayandı
Ramazan sofralarının vazgeçilmezi hurmada da tablo benzer. Kalitesine göre hurmanın kilosu 450 liradan başlayıp 980 liraya kadar çıkıyor. Geçen yıl üst segment hurma 600–700 lira bandındayken, orta kalite ürünler 250–350 lira aralığında satılıyordu. Bu yıl özellikle ithal ve premium hurmalarda fiyat artışı daha belirgin hissediliyor.
Peynirde Tercih Değişti
Peynir grubunda da tüketici davranışı değişti. Eski kaşarın kilosu 450–600 lira arasında satılırken, beyaz peynir 220–350 lira bandında bulunabiliyor. Geçen yıl eski kaşar 300–400 lira, beyaz peynir ise 150–220 lira seviyesindeydi. Fiyat farkının açılmasıyla birlikte tüketicinin daha uygun fiyatlı alternatiflere yöneldiği görülüyor.
Sepet Küçüldü, İndirim Yeterli Olmadı
Eminönü esnafı, satışları canlandırmak amacıyla geçen haftaya göre yüzde 10 ila 20 arasında indirim yaptıklarını dile getiriyor. Buna rağmen iftariyelik paketlerin 300–600 lira arasında değişen fiyatları birçok tüketici için yüksek bulunuyor. Hafta içi beklenen yoğunluğun oluşmadığını belirten esnaf, umutlarını hafta sonuna bağlamış durumda. Ancak genel tablo, kalabalığa rağmen alışveriş hacminin düştüğünü gösteriyor. Vatandaşın çoğu tezgâhları dolaşıp fiyat soruyor, ancak alışveriş miktarı geçmiş yıllara kıyasla sınırlı kalıyor. Ramazan öncesi alışverişte yaşanan bu tablo, gıda enflasyonunun tüketici tercihlerine ve perakende hareketliliğine doğrudan yansıdığını bir kez daha ortaya koyuyor.
