Türkiye'nin makine imalat sanayi, 2026 yılının ilk beş ayında küresel ekonomik yavaşlama, Avrupa pazarındaki daralma ve jeopolitik risklere rağmen ihracattaki güçlü pozisyonunu korudu. Sektörün konsolide ihracatı ocak-mayıs döneminde 11,4 milyar dolara ulaşırken, miktar bazındaki düşüşe rağmen katma değerli ürün ihracatındaki artış dikkat çekti.
Makine İhracatçıları Birliği (MAİB) verilerine göre sektörün ihracat hacmi tonaj bazında gerilese de kilogram başına ihracat değerinin yükselmesi, gelir kaybının sınırlı kalmasını sağladı. Bu durum, Türk makine üreticilerinin daha yüksek teknoloji ve katma değer içeren ürünlere yöneldiğini ortaya koydu.
Katma değerli üretim ihracatı destekledi
Yılın ilk beş ayında makine ihracatı miktar bazında yüzde 10,7 gerilerken, kilogram başına ortalama ihracat fiyatı yüzde 11 artarak 8,6 dolara yükseldi. Böylece küresel talepteki yavaşlamaya rağmen sektörün ihracat gelirlerinde ciddi bir kayıp yaşanmadı.
Sektör temsilcileri, son dönemde fiyat rekabetinden çok teknoloji, otomasyon ve verimlilik odaklı ürünlere yönelmenin ihracat performansını desteklediğini belirtiyor. Özellikle gelişmiş pazarlarda yüksek teknolojili makinelere yönelik talebin sürmesi, Türk üreticiler için önemli bir avantaj oluşturuyor.
Almanya ve ABD ihracatın lokomotifi oldu
Türk makine sektörünün en büyük ihracat pazarı olmaya devam eden Almanya'ya yapılan satışlar yüzde 8,6 artışla 1,4 milyar dolara ulaştı. Almanya'yı yüzde 30,3'lük güçlü artış ve 949 milyon dolarlık ihracat hacmiyle ABD takip etti.
İtalya'ya 531 milyon dolar, Birleşik Krallık'a ise 448 milyon dolar seviyesinde ihracat gerçekleştirildi. Buna karşılık Irak ve Rusya pazarlarında belirgin gerilemeler yaşandı. Uzmanlar, ABD pazarındaki büyümenin Türk makine üreticileri açısından önemli bir fırsat sunduğunu ve ihracatın coğrafi çeşitlenmesi açısından olumlu bir gelişme olduğunu değerlendiriyor.
Avrupa'daki durgunluk sektörü zorluyor
Makine İhracatçıları Birliği Başkanı Sevda Kayhan Yılmaz, Avrupa ekonomisindeki yavaşlamanın sektör üzerinde baskı oluşturmaya devam ettiğini belirtti. Özellikle Almanya'da sanayi üretimindeki zayıflama, yatırım iştahındaki düşüş ve makine siparişlerindeki gerilemenin ihracatçılar açısından önemli riskler oluşturduğunu ifade etti.
Avrupa Merkez Bankası'nın sıkı para politikası uygulamalarının da yatırım kararlarını ertelediğine dikkat çeken sektör temsilcileri, mevcut süreçte Türk üreticilerinin teknoloji yoğun ve otomasyon kabiliyeti yüksek çözümlerle pazardaki konumlarını güçlendirmeye çalıştığını vurguluyor.
Jeopolitik riskler maliyet baskısını artırıyor
Küresel ölçekte devam eden jeopolitik gelişmeler, enerji ve lojistik maliyetleri üzerinde baskı yaratmayı sürdürüyor. Özellikle Orta Doğu kaynaklı gelişmeler nedeniyle navlun ve enerji fiyatlarında yaşanan oynaklık, üretim maliyetlerini artıran unsurlar arasında yer alıyor.
Sektör temsilcileri, ABD ile İran arasında ortaya çıkan diplomatik yumuşamanın olumlu bir gelişme olduğunu ancak bunun maliyetlere yansımasının zaman alacağını ifade ediyor. Bu nedenle ihracatçıların kısa vadede kârlılıktan çok pazar payını korumaya odaklandığı belirtiliyor.
Finansman talebi öne çıkıyor
Makine sektörünün gündemindeki en önemli başlıklardan biri de finansmana erişim. Üreticiler, yüksek maliyet ortamında yatırım ve ihracat faaliyetlerini sürdürebilmek için daha etkin kredi mekanizmalarına ihtiyaç duyduklarını dile getiriyor.
Sektör temsilcileri, özellikle teknoloji yatırımlarını destekleyecek finansman modellerinin yaygınlaştırılması ve üretim odaklı kredi kanallarının güçlendirilmesinin rekabet gücünün korunması açısından kritik öneme sahip olduğunu belirtiyor. Makine sanayisi, Türkiye'nin yüksek katma değerli ihracat hedefleri açısından stratejik sektörlerden biri olarak görülürken, yılın geri kalanında küresel talep koşulları ve finansman imkanlarının sektör performansında belirleyici olması bekleniyor.
