Türkiye ekonomisinin nabzını tutan İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI eylül ayında 46,7’ye gerileyerek imalat sektöründeki yavaşlamanın devam ettiğini ortaya koydu. Böylece faaliyet koşullarındaki bozulma eğilimi art arda 18. aya ulaştı.
Zayıf Talep Koşulları Üretimi Yavaşlattı
Anket verileri, firmaların özellikle yeni siparişler ve ihracat talebinde sert bir düşüş yaşadığını gösterdi. Talepteki zayıflık üretimde belirgin düşüşe yol açarken, firmalar biriken iş yüklerini eritmeye yöneldi. Bu süreçte satılamayan ürünler stoklara eklendi ve üretim sonrası stoklar son üç ayın ilk artışını kaydetti. Zayıf talep koşulları istihdama da yansıdı. Şirketler eylül ayında yeni personel alımında isteksiz davranırken, girdi alımları da belirgin biçimde düştü. Firmalar üretimde kullanılacak hammaddeleri stoklardan karşılamayı tercih etti.
Kur Baskısı ve Maliyet Enflasyonu Yükseldi
Eylül ayında liradaki değer kaybı, girdi maliyetlerinde artışa neden oldu. Enflasyon son üç ayın en hızlı seviyesine ulaşırken, bu maliyet artışları satış fiyatlarına da yansıdı. Nihai ürünlerde fiyatlar nisandan bu yana en hızlı yükselişi kaydetti. S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, eylül sonuçlarına ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı: “Talep koşulları zorlayıcı olmaya devam etti. Üretim, istihdam ve satın alma faaliyetleri düşüş sergiledi. Kur etkisiyle fiyat baskılarında artış gözlense de fiyatlar genel olarak ılımlı seyrediyor.”
Sektörel Görünüm: Gıda Öne Çıkarken Tekstil Daralıyor
İSO’nun Sektörel PMI raporuna göre:
- Gıda ürünleri sektörü, son 19 ayın en hızlı yeni sipariş artışını yaşadı ve üretim hacmini artırdı.
- Ağaç ve kağıt ürünleri de sınırlı üretim artışı gösterdi.
- Tekstil sektörü ise en sert daralmayı yaşayan alan oldu; üretim, ihracat ve istihdamda gerileme devam etti.
- Çoğu sektörde maliyet enflasyonu hızlandı. En yüksek oran gıda ürünlerinde ölçülürken, fiyat düşüren tek sektör tekstil oldu.
Eylül 2025 sonuçları, imalat sanayinin zayıf talep, artan maliyet baskıları ve istihdam kayıpları ile karşı karşıya olduğunu gösteriyor. Bu tablo, ekonomik toparlanmanın kısa vadede zor olabileceğine işaret ediyor.
