Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2023 yılına ait Arz ve Kullanım Tabloları ile Simetrik Girdi-Çıktı Tablolarını yayımladı. Ulusal Hesaplar Sistemi (SNA-2008) ve Avrupa Hesaplar Sistemi (ESA-2010) standartlarına uygun olarak hazırlanan tablolar, ekonominin üretim ve tüketim yapısını ayrıntılı biçimde ortaya koyuyor.
Sanayi, Arzın Yüzde 81’ini Karşıladı
Verilere göre, yurt içinde üretilen ve ithal edilen mal ile hizmetlerin toplam arzında sanayi üretimi yüzde 81,1 ile belirleyici oldu. İthalatın payı yüzde 14,3, net vergilerin (vergiler eksi sübvansiyonlar) katkısı ise yüzde 4,6 seviyesinde gerçekleşti. Toplam üretim içinde imalat sanayi yüzde 33 ile ilk sırada yer alırken, onu yüzde 11,1 ile toptan ve perakende ticaret, yüzde 9,1 ile inşaat sektörü takip etti. Bu tablo, Türkiye ekonomisinin üretim ayağında imalatın baskın konumunu koruduğunu ortaya koydu.
Ara Tüketimlerde Enerji ve İmalat Başrolde
2023 Arz ve Kullanım Tabloları, sanayilerin ara tüketim harcamalarına da ışık tuttu. Buna göre, üretim sürecinde en yüksek ara tüketim oranına sahip sektör, 0,83 girdi-çıktı oranıyla elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı oldu. Bu sektörü 0,70 ile imalat sanayi ve 0,69 ile inşaat izledi. Bulgular, enerji üretim ve dağıtımının, diğer sektörlerin üretim süreçlerinde en yoğun kullanılan girdi olduğunu teyit ediyor.
64 Sektör ve Ürün Grubu Analiz Edildi
Arz ve kullanım tabloları, 64 sanayi ve 64 ürün grubu temelinde hazırlandı. Sanayi grupları için NACE Rev. 2, ürün grupları için ise CPA Rev. 2.1 sınıflandırmaları kullanıldı. Bu kapsamda hem yurtiçi üretim hem ithalat kalemleri, hem de ürün bazlı kullanım detayları netleştirildi. Ürün teknoloji varsayımı esas alınarak hazırlanan simetrik tablolar sayesinde, ürün bazında yurtiçi, ithalat ve toplam girdi-çıktı ilişkileri ortaya konuldu. Bu yöntemle, ekonomideki her ürün grubunun diğerleriyle olan karşılıklı bağımlılığı analiz edilebilir hale geldi.
Ekonomiye Yön Verecek Çıkarımlar
2023 verileri, sanayinin Türk ekonomisinin temel lokomotifi olduğunu bir kez daha gösterirken; enerji, imalat ve inşaatın üretim süreçlerindeki kritik konumu da dikkat çekiyor. Uzmanlara göre bu tablolar, hem yatırım kararları hem de sanayi politikalarının şekillendirilmesi açısından stratejik önem taşıyor.
