2025’in başından bu yana ABD doları, küresel ölçekte euro, Kanada doları, pound, yen, İsveç kronu ve İsviçre frangı gibi güçlü para birimlerinden oluşan sepet karşısında ciddi değer kayıpları yaşadı. Ancak Türk lirası aynı dönemde dolara karşı yaklaşık %18 değer kaybı yaşarken, euro karşısındaki kayıp %34’ü aştı. Eski Hazine Müsteşarı Dr. Mahfi Eğilmez, kaleme aldığı değerlendirmede bu çarpıcı tabloyu ele alarak, Türkiye açısından ortaya çıkan dengeleri yorumladı. Eğilmez’e göre, doların küresel para birimlerine karşı zayıflaması ABD’nin ihracatını destekleyen bir unsur olurken, Türkiye’nin en büyük ticaret partneri Avrupa’ya yapılan ihracat açısından farklı bir fırsat ortaya çıkardı.
Eğilmez’in dikkat çektiği noktalar:
- Yılbaşından bu yana dolar, euroya karşı yaklaşık %15 değer kaybetti.
- Türk lirası dolara karşı %18, euroya karşı ise %34’ün üzerinde değer kaybetti.
Türkiye’nin ihracat gelirlerinin ve turizm kazançlarının büyük ölçüde euro üzerinden olması, TL’nin euroya karşı daha fazla değer kaybetmesini Türkiye lehine çevirdi. Buna karşın, dış borçların ağırlıklı olarak dolar cinsinden olması kur baskısını azaltmadı.
Eğilmez, “Türkiye’nin döviz gelirleri ağırlıklı olarak euro üzerinden. Dolayısıyla Türk Lirası’nın euroya karşı değer kaybı, ihracat ve turizm gelirlerini artırıcı bir etki yaratırken, dolar bazlı borçlar nedeniyle dış borç yükünde ekstra bir baskı oluşturmadı” değerlendirmesinde bulundu. Doların küresel zayıflığı ABD için dış ticaret açığını azaltıcı bir faktör olurken, Türkiye açısından euro/dolar paritesindeki bu değişim kısa vadede ihracat ve turizm gelirleri üzerinde olumlu bir tablo ortaya koydu. Ancak uzmanlara göre, uzun vadede TL’nin tüm para birimleri karşısında değer kaybı, makroekonomik istikrar açısından ciddi riskler barındırmaya devam ediyor.
