Türkiye’nin en önemli tarımsal ürünlerinden biri olan zeytinyağında üreticiler, 2025’i “yok yılı” olarak nitelendiriyor. Kuraklık, yüksek maliyetler ve rekoltedeki düşüş nedeniyle ürün azlığı hem iç piyasada hem de küresel pazarda fiyatları hızla yukarı çekti.
İç piyasada litre fiyatı 240 TL’ye dayandı
Son bir ayda üreticide zeytinyağının litresi 150 liradan 240 liraya yükseldi. Böylece fiyatlar, daha sezon başlamadan ciddi bir tırmanışa geçti. Küresel ölçekte de benzer bir tablo dikkat çekiyor. Uluslararası pazarlarda zeytinyağının kilogram fiyatı 3,4 dolardan 4,4 dolara çıktı.
“Kuraklık zeytinleri kavurdu”
Ayvalık Ticaret Odası Başkanı Ali Uçar, kuraklığın zeytinlikler üzerinde yarattığı olumsuz etkilere işaret ederek, “Birçok noktada zeytinlere su verilemiyor. Bu da rekolteyi ciddi şekilde baskılıyor. Fiyatlardaki yükseliş hem iç piyasada hem de ihracat tarafında devam edecek” dedi.
Stokların kalitesi soru işareti
Geçtiğimiz sezon üretim yüksek seyrettiği için piyasada ciddi miktarda stok oluştu. Ancak stoktaki ürünlerin ne kadarının ihracata uygun olacağı belirsizliğini koruyor. Üretici Mustafa Kürlek, “Yağların büyük kısmı işletmelerin emanet depolarında, hatta bazıları üreticilerin evlerinin altındaki alanlarda saklanıyor. Bu koşullar uygun olmadığı için yağın kalitesi bozulabiliyor” ifadelerini kullandı.
İhracat ve iç piyasada baskı artacak
Rekolte düşüşü, kalite sorunları ve küresel talep baskısı zeytinyağında fiyatların daha da yükselmesi riskini gündeme getiriyor. Uzmanlara göre, ihracatta yeniden kısıtlamaların gündeme gelmesi iç piyasayı bir nebze korusa da tüketicinin cebine yansıyan maliyet artışı kaçınılmaz olacak.
