Elektrikli skuter kullanımına ilişkin yasal çerçeve yeniden şekillendi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni yönetmelikle birlikte elektrikli skuter işletmeciliğinde güvenlikten üretim şartlarına kadar kapsamlı değişikliklere gidildiğini açıkladı. Düzenleme; hız limitleri, coğrafi çitleme, konum paylaşımı, çağrı merkezi zorunluluğu ve yerli üretim oranı gibi birçok alanda sıkılaştırılmış hükümler içeriyor.
Konum Takibi Her 3 Dakikada Bir U-Net’e İşlenecek
Yeni düzenleme kapsamında, paylaşımlı elektrikli skuter işletmecilerinin tüm araçlarına ait konum bilgilerini 3 dakikalık periyotlarla U-Net sistemine aktarması zorunlu hale getirildi. Sürüş tamamlandığında verilerin en geç 10 dakika içerisinde sisteme işlenmesi gerekecek. Sürüş dışı bir nedenle skuter yer değiştirdiğinde dahi sistem güncellenmek zorunda olacak. Bakan Uraloğlu, U-Net’te toplanan verilerin belediyeler, emniyet birimleri, jandarma ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü ile paylaşılacağını belirtti. Yeni yönetmelik, güvenlik risklerini azaltmak amacıyla coğrafi çitlemeyi zorunlu hale getiriyor. Buna göre:
- Kullanıcı yasaklı bölgeye yaklaşırsa direksiyondaki işitsel cihaz uyarı verecek,
- Yasaklı bölgeye girilirse skuterin hızı kademeli olarak 6 km/s’ye düşürülecek,
- Devrilme uyarısı algılandığında işletmeci sürücüyle iletişime geçerek olayın detaylarını sisteme kaydedecek.
- Bu yükümlülüklere uymayan işletmelere 6.923 TL idari para cezası uygulanabilecek.
Araç Sayısında Kota: %70 Altı ve %130 Üstü Yasak
İşletmeciler, bulundukları ilde aldıkları toplam izin sayısının:
- %70’inden az,
- %130’undan fazla
elektrikli skuter bulunduramayacak. Bu oranlar kasım–şubat döneminde alt sınır için geçici olarak %40 seviyesinde uygulanacak. Konumlama değerlendirmeleri tam günlük ortalamalar dikkate alınarak yapılacak ve hesaplamalar 00.00–23.59 aralığındaki veriler üzerinden gerçekleştirilecek.
Çağrı Merkezi ve Mobil Uygulama Zorunlu
İşletmelerin kullanıcı şikayetlerini hızlı şekilde çözüme ulaştırabilmesi için 7/24 çağrı merkezi bulundurması şart. Bu hizmetin mobil uygulama üzerinden aynı fonksiyonla sunulması da kabul ediliyor. Bakan Uraloğlu, şikayet ve taleplerin “en kısa sürede” sonuçlandırılmasının yönetmelikle zorunlu hale getirildiğini vurguladı. Elektrikli skuterlerde uygulanacak hız limitleri artık UKOME ile il/ilçe trafik komisyonlarından gelen kararlara göre belirlenecek ve tüm işletmeciler için bağlayıcı olacak.
Yüzde 30 Yerli Üretim Şartı: Uymayanın Faaliyeti Durdurulacak
Yeni yönetmelik, elektrikli skuterlerde asgari %30 yerli üretim şartı getirerek yerli sanayiye güçlü bir teşvik sağlıyor. Buna göre: Sahaya çıkarılan skuterlere ait en az %30’unun Türkiye’de üretilmiş olması, üretici firmaların ürettikleri araçlara ait seri, plaka ve kimlik numaralarını Bakanlığa bildirmesi zorunlu hale getirildi. Yerli üretim şartına uyulmaması durumunda işletmenin faaliyeti durdurulacak. Ayrıca tüm araçların en az %20 şarj seviyesinde kullanıma sunulması ve kaza/şikayet bilgilerinin aylık olarak U-Net’e işlenmesi zorunlu olacak.
Kullanıcı Arayüzü Geliştirildi: Harita, Yasaklı Bölge, Karbon Ayak İzi
Yönetmelikle birlikte mobil uygulamalarda kullanıcı bilgilendirme standartları da yükseltildi. Artık:
- Harita hizmeti,
- Anlık sürüş ücreti,
- Yasaklı bölgeler,
- Park edilemeyecek alanlar,
- Coğrafi çitleme sınırları
açık şekilde gösterilecek.
Ayrıca kullanıcıların çevresel farkındalığını artırmak için sürüş bazlı karbon ayak izi karşılaştırması sunulması zorunlu olacak.
