TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın 2026 bütçesini sunan Bakan Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye’nin ulaştırma ve haberleşme alanında 2025 yılında önemli adımlar attığını belirterek hem yatırımlar hem de dijital dönüşümle ilgili dikkat çeken rakamlar paylaştı. Uraloğlu, 5G ihalesinin devlet bütçesine 3 milyar 534 milyon dolar gelir kazandırdığını açıklarken, yıl içinde toplam yatırım değeri 189 milyar lira olan 44 projenin tamamlandığını duyurdu.
5G’den 3,5 milyar dolarlık gelir: “Yeni çağın kapısı açılıyor”
Bakan Uraloğlu, 16 Ekim’de gerçekleştirilen 5G ihalesiyle Türkiye’nin iletişim altyapısında yeni bir dönemin başladığını belirtti. Elde edilen 3,5 milyar dolarlık gelirin, yerli teknoloji ve altyapı yatırımlarına yönlendirileceğini vurgulayan Uraloğlu şöyle konuştu: “5G ile düşük gecikme, yüksek kapasite ve yoğun bağlantıyı destekleyen altyapımızla akıllı şehirlerden sanayiye, eğitimden otonom araçlara kadar yeni bir çağın kapılarını aralıyoruz.” Uraloğlu’na göre 5G yatırımları, iletişimde dışa bağımlılığı azaltacak ve Ar-Ge’ye doğrudan kaynak sağlayacak. Uraloğlu, son 23 yılda ulaştırma alanında 300 milyar dolarlık yatırım yapıldığını açıkladı. Bu yatırımların yıllık ortalama 1 milyon kişinin istihdamına katkı sağladığını, üretim maliyetlerini düşürdüğünü ve seyahat sürelerini azalttığını ifade etti. 2026 bütçesinde:
- Yüzde 53 pay demiryoluna
- Yüzde 39 pay karayollarına
ayrılacak. Türkiye’de taşımacılığın büyük bölümünün hâlâ karayolu üzerinden yapıldığını belirten Uraloğlu, demiryolu yatırımlarını hızlandırmanın öncelik olduğunu söyledi.
Kalkınma Yolu Projesi: 50 milyar dolarlık üretim katkısı
Uraloğlu, Türkiye’nin uluslararası taşımacılıktaki rolünü güçlendirecek olan Kalkınma Yolu Projesinin ekonomik etkilerine dikkat çekti:
- 24 milyar dolarlık yatırım
- 50 milyar dolarlık üretim katkısı
- 63 bin kişilik istihdam
Ayrıca, Orta Koridor kapsamında Çin’den gelen yüklerin Marmaray üzerinden 18 günde Avrupa’ya ulaşabildiğini belirterek Türkiye’nin bölgesel lojistik merkez konumunu güçlendirdiğini ifade etti.
Afet sonrası 98 milyar liralık seferberlik
6 Şubat depremlerinin ardından ulaştırma altyapısının büyük oranda ayakta kaldığını belirten Uraloğlu:
- 9 bin 176 km karayolunun yüzde 98’inin zarar görmediğini
- Hasarlı bölgelere yönelik yaklaşık 98 milyar liralık onarım seferberliği yürütüldüğünü açıkladı.
Demiryolu çalışmalarında deprem nedeniyle kapanan 274 km’lik hattın yeniden açıldığı, hastanelere erişimi sağlamak için bağlantı yollarının tamamlandığı bildirildi.
Hızlı tren hedefleri: 2028’de 27 il birbirine bağlanacak
Uraloğlu, demiryolu ağıyla ilgili kapsamlı hedefleri de açıkladı:
- 2028’e kadar demiryolu ağı 17 bin 287 km’ye çıkacak.
- Hızlı trenle bağlantılı il sayısı 11’den 27’ye yükselecek.
- Ankara–İzmir, Mersin–Adana–Gaziantep, Bursa–Bandırma ve Halkalı–Kapıkule hatlarında etaplar belirli yıllarda tamamlanacak.
Bakan Uraloğlu ayrıca, Ankara–İstanbul Süper Hızlı Tren Projesiyle seyahat süresinin 80 dakikaya düşeceğini açıkladı.
Milli tren üretiminde yeni dönem
TÜRASAŞ tesislerinde yerli tren üretiminin hızlandığını vurgulayan Uraloğlu:
- 2025 sonunda 10 milli elektrikli tren
- 8 milli banliyö treni hizmete alınacak. Hızlı tren fabrikasının da 2026 Eylül’de tamamlanması hedefleniyor.
Bakan Uraloğlu, karayolu yatırımlarında tarihi seviyeye ulaşıldığını belirterek:
- Bölünmüş yol 6 bin km’den 30 bin km’ye yaklaştı
- Trafik kazalarında can kaybı %81 azaldı
- Motorcu dostu bariyer sistemleri yaygınlaşıyor dedi.
Türkiye havacılıkta küresel merkez oldu
2024’te 231 milyon yolcuyla Avrupa’da 3’üncü, dünyada 7’nci sırada yer alan Türkiye’nin hava ulaşımı yatırımlarına devam ettiği belirtildi. Yeni havalimanları ile sayının 60’a çıkacağı açıklanırken, Antalya ve Ankara havalimanlarında kapasite artışı hedefleri paylaşıldı. Türkiye’nin filosu 2025 itibarıyla dünya deniz ticaretinde 10’uncu sıraya yükseldi. Boğaz gelirleri Montrö kapsamında yapılan güncellemelerle üç yılda 38 milyon dolardan 223 milyon dolara çıktı. Aliağa Limanı’nın ilk kez dünyanın en yoğunları arasına girdiği belirtildi. Bakan Uraloğlu’nun sunumu, Türkiye’nin ulaştırma ve haberleşme alanındaki yatırımlarının hem ekonomiyi hem de teknolojiyi yakından dönüştürdüğünü gösteren kapsamlı verilerle dikkat çekti. Bu yatırımların önümüzdeki yıllarda, özellikle 5G, hızlı tren ve lojistik projeleriyle daha da derinleşeceği ve Türkiye’nin bölgesel merkez rolünü güçlendireceği vurgulandı.
