Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Kasım 2025 dönemine ilişkin Uluslararası Yatırım Pozisyonu (UYP) verilerini açıkladı. Verilere göre, Türkiye’nin yurt dışı varlıkları ile yükümlülükleri arasındaki farkı gösteren net Uluslararası Yatırım Pozisyonu kasım ayı itibarıyla eksi 313,9 milyar dolar olarak kaydedildi. Böylece Türkiye’nin dış dünyaya karşı net borç pozisyonu yüksek seviyesini korudu.
Varlıklar 399,2 milyar dolar seviyesinde
Kasım ayı itibarıyla Türkiye’nin yurt dışı varlıkları, bir önceki aya göre önemli bir değişim göstermeyerek 399,2 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti. Varlık kalemleri incelendiğinde, doğrudan yatırımlar yüzde 0,9 artışla 74,1 milyar dolara yükseldi. Diğer yatırımlar kalemi ise yüzde 0,1’lik sınırlı bir düşüşle 137,1 milyar dolar seviyesinde kaydedildi. Bankaların yabancı para efektif ve mevduat varlıkları da bu dönemde artış göstererek yüzde 0,4 yükselişle 41 milyar dolar oldu. Rezerv varlıklar ise kasım ayında 357 milyon dolar azalarak 183,2 milyar dolar seviyesine geriledi.
Yükümlülüklerde düşüş dikkat çekti
Türkiye’nin yurt dışı yükümlülükleri kasım ayında bir önceki aya göre yüzde 1,6 azalışla 713,2 milyar dolar olarak gerçekleşti. Yükümlülükler cephesindeki bu sınırlı gerileme, net yatırım pozisyonundaki açığın artış hızını sınırlayan unsurlardan biri oldu. Alt kalemler incelendiğinde, portföy yatırımları yükümlülükleri yüzde 0,3 artışla 131,3 milyar dolara yükseldi. Bu kalem altında, Genel Hükümet’in Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) yükümlülükleri yüzde 10,6 artarak 17,2 milyar dolar seviyesine çıktı.
Doğrudan yatırımlarda gerileme
Doğrudan yatırımlar yükümlülükleri ise dikkat çekici bir düşüş gösterdi. BIST 100 endeksindeki gerileme ve döviz kurlarındaki artışın etkisiyle, bu kalem ekim ayına kıyasla yüzde 5,6 azalarak 197,8 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu durum, yabancı sermayenin Türkiye’deki doğrudan yatırım pozisyonunda değerleme kaynaklı bir zayıflamaya işaret etti. Diğer yatırımlar kalemi ise kasım ayında önemli bir değişim göstermeyerek 384 milyar dolar seviyesinde sabit kaldı.
Dış denge açısından kritik gösterge
Uluslararası Yatırım Pozisyonu, bir ülkenin dış varlıkları ve yükümlülükleri arasındaki farkı göstermesi açısından dış denge ve finansal kırılganlıkların izlenmesinde kritik bir gösterge olarak kabul ediliyor. Kasım verileri, Türkiye’nin net borçlu konumunun devam ettiğini ortaya koyarken, yükümlülüklerdeki sınırlı azalış ve varlık tarafındaki yatay seyrin kısa vadede dengelenme sinyali verdiği değerlendiriliyor. Ekonomistler, önümüzdeki dönemde UYP görünümünün; sermaye girişleri, portföy yatırımlarının seyri, rezervlerdeki değişim ve finansal piyasalardaki fiyatlamalarla yakından ilişkili olacağını vurguluyor.
