Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) yayımladığı 2025 yılı dördüncü çeyrek Banka Kredileri Eğilim Anketi, kredi piyasasında ticari ve bireysel krediler arasında belirgin bir ayrışmaya işaret etti. Ankete göre bankalar, işletmelere kullandırılan kredilerde uygulanan standartları sınırlı ölçüde gevşetirken, bireysel kredilerde mevcut sıkı duruş büyük ölçüde korundu.
Ticari Kredilerde Gevşeme Öne Çıktı
2025’in son çeyreğinde bankaların işletme kredilerine yönelik değerlendirmeleri, kredi standartlarında sınırlı bir gevşeme yaşandığı yönünde oldu. Alt kırılımlar incelendiğinde, kısa vadeli ticari kredilerde gevşemenin daha belirgin olduğu, uzun vadeli kredilerde ise daha sınırlı bir rahatlama görüldüğü dikkat çekti.
Para cinsi açısından bakıldığında, TL cinsi ticari kredilerde belirgin gevşeme yaşanırken, yabancı para kredilerde sıkılaşma eğiliminin sürdüğü kaydedildi. Ölçek bazında ise KOBİ’lere verilen kredilerde standartların belirgin şekilde gevşediği, buna karşılık büyük işletmelere kullandırılan kredilerde standartların sıkılaştığı görüldü.
Bireysel Kredilerde Denge Korundu
Aynı dönemde bireysel kredi tarafında ise daha temkinli bir tablo öne çıktı. Konut ve taşıt kredilerinde uygulanan standartlarda sınırlı gevşeme yönündeki değerlendirmelerde önemli bir değişim yaşanmadı. İhtiyaç kredileri başta olmak üzere diğer bireysel kredilerde ise sınırlı sıkılaşma eğiliminin korunduğu belirtildi.
2026 İlk Çeyrek İçin Beklentiler
Bankaların 2026 yılının ilk çeyreğine ilişkin beklentileri, ticari kredilerde gevşeme eğiliminin devam edeceği yönünde şekillendi. Buna göre kısa ve uzun vadeli işletme kredilerinde gevşemenin süreceği, TL kredilerde bu eğilimin daha güçlü olacağı, yabancı para kredilerde ise sınırlı bir gevşeme beklendiği ifade edildi. KOBİ kredilerinde rahatlamanın sürmesi, büyük işletmelere verilen kredilerde ise standartların gevşemesi öngörülüyor.
Bireysel kredilerde ise mevcut görünümün büyük ölçüde korunması bekleniyor. Konut ve taşıt kredilerinde mevcut seyrin devam edeceği, diğer bireysel kredilerde ise sınırlı sıkılaşmanın süreceği tahmin ediliyor.
Kredi Talebinde Canlanma
Anket sonuçları, kredi talebine ilişkin önemli sinyaller de verdi. 2025’in dördüncü çeyreğinde işletmelere yönelik kredi talebindeki azalış yerini artışa bıraktı. Kısa ve uzun vadeli kredilere olan talep yeniden yükselirken, TL kredi talebinde toparlanma dikkat çekti. Yabancı para kredi talebindeki artış ise güçlenerek devam etti.
Ölçek bazında değerlendirildiğinde, KOBİ kredi talebinde belirgin artış, büyük işletmelerde ise önceki dönemdeki düşüşün ardından yeniden artış yaşandığı görüldü.
Taşıt Kredilerinde Dikkat Çeken Dönüş
Bireysel kredi talebi tarafında konut ve diğer bireysel kredilerde artışın zayıflayarak sürdüğü gözlenirken, taşıt kredilerinde talebin yeniden artışa geçmesi dikkat çekti. İşletme tarafında ise stok artırımı ve işletme sermayesi ihtiyacının kredi talebini artıran başlıca unsurlar olduğu belirtildi.
Ticari Kredilerde Artış Beklentisi Sürüyor
2026’nın ilk çeyreğine ilişkin beklentiler, ticari kredilere olan talepteki artışın güçlenerek devam edeceğine işaret ediyor. Kısa vadeli kredi talebinde artışın hızlanması, uzun vadeli kredilerde ise artış eğiliminin sürmesi bekleniyor. TL kredilerde talep artışının güçlenmesi, yabancı para kredilerde ise artış hızının zayıflaması öngörülüyor. Bireysel krediler cephesinde ise konut ve taşıt kredilerinde talebin zayıflayarak devam etmesi, diğer bireysel kredilerdeki artışın ise sınırlı ölçüde yavaşlaması bekleniyor. TCMB anketi, kredi piyasasında ticari krediler lehine daha esnek, bireysel kredilerde ise temkinli duruşun sürdüğü bir görünümün önümüzdeki dönemde de korunacağına işaret ediyor.
