Ticaret Bakanlığı, 2025 yılı boyunca iç piyasanın korunması, tüketici haklarının gözetilmesi ve haksız kazançla mücadele kapsamında yürütülen denetimlere ilişkin kapsamlı verileri kamuoyuyla paylaştı. Açıklamaya göre yıl boyunca 577 bin 771 firma ve 41,3 milyon ürün denetlenirken, mevzuata aykırı uygulamalara karşı 2 milyar 658 milyon TL idari para cezası uygulandı.
Fahiş Fiyat ve Haksız Ticarete Yakın Takip
Bakanlık açıklamasında, denetimlerin özellikle vatandaşların ekonomik refahını olumsuz etkileyebilecek, piyasa dengesini bozabilecek ve arz-talep yapısını zedeleyebilecek uygulamalara odaklandığı vurgulandı. Fahiş fiyat, stokçuluk, haksız ticari uygulamalar ve kanunlara aykırı faaliyetlerin titizlikle incelendiği belirtildi. İç ticaret denetimleri kapsamında 121 bin 649 gerçek ve tüzel kişi denetlenirken, aykırı fiiller tespit edilen 5 bin 793 kişi ve firmaya toplam 969,8 milyon TL idari para cezası kesildi.
Sektör Bazlı Cezalar Dikkat Çekti
2025 yılında uygulanan idari para cezalarının sektörlere göre dağılımı da dikkat çekti. Buna göre;
- Fahiş fiyat uygulamaları nedeniyle 296 milyon TL
- Haksız ticari uygulamalar ve ödeme süreleri kapsamında 290,2 milyon TL
- Otomotiv sektörü denetimlerinde 200 milyon TL
- Emlak sektörü denetimlerinde 91,5 milyon TL
- Kuyumculuk sektörü denetimlerinde 19,3 milyon TL
- Ticari elektronik ileti ve çalışma saatleri ihlallerinde 73,6 milyon TL
idari para cezası uygulandı.
Tüketicinin Korunmasına Yönelik Denetimler Sıkılaştı
Tüketicinin korunması ve piyasa gözetimi kapsamında yapılan denetimler de yıl boyunca yoğun şekilde sürdürüldü. Sözleşmeler, reklam faaliyetleri, haksız ticari uygulamalar ve ürün güvenliği başlıklarında 36 bin 208 gerçek ve tüzel kişi denetlendi. Bu kapsamda mevzuata aykırılık tespit edilen 2 bin 123 kişi ve firmaya toplam 616,1 milyon TL idari para cezası verildi.
Denetim detaylarında;
- Ön ödemeli konut, abonelik, mesafeli satış, paket tur ve devre tatil sözleşmeleri kaynaklı ihlaller için 325,3 milyon TL
- Reklam ve haksız ticari uygulamalar nedeniyle 242,2 milyon TL
- Ürün güvenliği ve piyasa gözetimi kapsamında 48,5 milyon TL
ceza uygulandığı bildirildi.
İl Ticaret Müdürlükleri Sahada Etkin Rol Aldı
Denetimlerin önemli bir bölümünü İl Ticaret Müdürlükleri yürüttü. 2025 yılında 419 bin 914 firma il müdürlükleri tarafından denetlenirken, mevzuata aykırı bulunan 92 bin 425 firmaya toplam 1 milyar 72 milyon TL idari para cezası kesildi.
Ürün bazlı denetimlerde ise en yoğun denetim yapılan iller sırasıyla:
- İstanbul: 10 milyon 897 bin ürün
- Ankara: 8 milyon 178 bin ürün
- Antalya: 5 milyon 861 bin ürün
olarak açıklandı.
Rekabet Kurulu’ndan 13,2 Milyar TL’lik Ceza
Bakanlığın ilişkili kuruluşu olan Rekabet Kurulu da 2025 yılında aldığı kararlarla 227 firmaya toplam 13,2 milyar TL idari para cezası uygulanmasına hükmetti. Açıklamada, 2024 yılında bu tutarın 7,7 milyar TL olduğu hatırlatılarak, cezaların özellikle gıda, sigorta, finans, inşaat ve kimyasal ürünler sektörlerinde yoğunlaştığı belirtildi. Ticaret Bakanlığı, denetimlerin 2026 yılında da artarak süreceğini vurgulayarak, tüketiciyi mağdur eden, haksız kazanç sağlayan ve piyasa düzenini bozan her türlü uygulamayla kararlılıkla mücadele edileceğini bildirdi. Açıklamada, adil, şeffaf ve rekabetçi bir iç piyasa yapısının korunmasının temel öncelik olmaya devam edeceği ifade edildi.
