Finansal kesim dışındaki firmaların döviz pozisyonunda iyileşme sinyalleri sürüyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayımlanan Ekim 2025 verilerine göre, reel sektörün net döviz pozisyonu açığı bir önceki aya kıyasla 803 milyon dolar azalarak 182,8 milyar dolar seviyesine geriledi. Veriler, firmaların hem varlık hem de yükümlülük tarafında hareketli bir tabloya işaret ediyor. TCMB’nin “Finansal Kesim Dışındaki Firmaların Döviz Varlık ve Yükümlülükleri” istatistikleri, özellikle kısa vadeli döviz dengesi açısından daha güçlü bir görünüm ortaya koydu.
Varlıklar yükümlülüklerden daha hızlı arttı
Ekim 2025 döneminde reel sektörün döviz varlıkları, Eylül ayına göre 1 milyar 637 milyon dolar artış gösterdi. Aynı dönemde döviz yükümlülükleri ise 834 milyon dolar yükseldi. Bu fark, net döviz açığındaki gerilemenin temel nedeni oldu. Varlık tarafındaki artışta özellikle iki kalem öne çıktı:
- İhracat alacakları: +1 milyar 281 milyon dolar
- Yurt dışına doğrudan sermaye yatırımları: +656 milyon dolar
Buna karşılık;
- Türev varlıklar
- Yurt içi bankalardaki döviz mevduatları
- Menkul kıymetler
kalemlerinde sınırlı düşüşler kaydedildi. Bu dengeler sonucunda toplam döviz varlıkları güçlü bir artış sergiledi.
Yükümlülüklerde tablo daha dengeli
Yükümlülük cephesinde ise farklı yönlü hareketler dikkat çekti. Ekim ayında: Yurt dışından sağlanan nakdi krediler 1 milyar 697 milyon dolar arttı. Buna karşın;
- İthalat borçları 396 milyon dolar
- Yurt içinden sağlanan nakdi krediler 322 milyon dolar
- Türev yükümlülükler 144 milyon dolar azaldı. Bu gelişmeler sonucunda toplam döviz yükümlülüklerindeki artış sınırlı kaldı.
Vadelerde uzun vadeli borçlanma öne çıktı
Veriler, reel sektörün borçlanma tercihlerinde uzun vadeye yönelimin güçlendiğini gösterdi. Yurt içinden sağlanan kısa vadeli krediler 355 milyon dolar azalırken, uzun vadeli krediler 32 milyon dolar arttı. Yurt dışından sağlanan kredilerde ise kısa vadeli borçlar 197 milyon dolar azalırken, uzun vadeli krediler 1 milyar 497 milyon dolar artış kaydetti. Bu tablo, firmaların vade riskini azaltmaya yönelik daha temkinli bir borçlanma stratejisi izlediğine işaret ediyor. Ekim 2025 itibarıyla reel sektörün kısa vadeli döviz varlıkları 142,1 milyar dolar, kısa vadeli döviz yükümlülükleri ise 131,3 milyar dolar oldu. Böylece kısa vadeli net döviz pozisyonu fazlası 10,7 milyar dolara yükseldi.
Bu fazlalık, bir önceki aya göre 1 milyar 813 milyon dolarlık artış anlamına geliyor. Kısa vadeli yükümlülüklerin toplam yükümlülükler içindeki payı ise yüzde 37 seviyesinde gerçekleşti. Ekim ayı verileri, reel sektörün döviz riskini kademeli olarak azalttığını gösteriyor. Net döviz açığındaki gerileme, ihracat alacaklarındaki artış ve uzun vadeli borçlanmaya yönelimle desteklenirken; kısa vadeli döviz pozisyonundaki fazla, firmaların likidite ve kur şoklarına karşı daha dayanıklı bir yapıya geçtiğine işaret ediyor.
