Türkiye’de bitkisel üretim 2025 yılında hemen her ana grupta geriledi. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan Bitkisel Üretim İstatistikleri’ne göre, tarla ürünleri, sebzeler, meyveler ve süs bitkilerinde üretim kayıpları dikkat çekici boyutlara ulaştı. Özellikle meyve grubunda yaşanan sert düşüş, tarımsal arz ve fiyat dengeleri açısından risk sinyali verdi.
Tarla Ürünlerinde Belirgin Gerileme
2025 yılında tarla ürünleri olan tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerin üretimi, bir önceki yıla göre %9 azalarak yaklaşık 68,1 milyon ton olarak gerçekleşti. Tahıl grubundaki düşüş ise daha keskin oldu. Tahıl üretimi %12,3 gerileyerek 34,2 milyon ton seviyesine indi. Buğday üretimi %13,7 azalışla 17,9 milyon ton, arpa üretimi %25,9 düşüşle 6 milyon ton oldu. Çavdar ve yulafta da çift haneli kayıplar yaşanırken, mısır üretimi %4,9’luk artışla 8,5 milyon ton seviyesine çıkarak ayrıştı.
Kuru baklagillerde nohut, kuru fasulye ve kırmızı mercimek üretimi sırasıyla 413 bin ton, 247 bin ton ve 250 bin ton olarak kaydedildi. Patates üretimi %7,2 azalarak 6,4 milyon tona gerilerken, yağlı tohumlarda soya ve ayçiçeğinde de düşüş eğilimi sürdü. Şeker pancarı üretimi ise %2’lik sınırlı bir azalışla 22 milyon ton oldu.
Sebzede Sınırlı Kayıp, Ürün Bazlı Ayrışma
Sebze üretimi 2025 yılında %0,9 azalarak 33,3 milyon ton seviyesinde gerçekleşti. Toplam düşüş sınırlı kalırken, ürün bazında farklı yönlü hareketler öne çıktı. Karpuz, kuru soğan ve sivri biberde üretim artışı görülürken; domates, kapya biber ve hıyar üretiminde düşüş kaydedildi. Bu tablo, sebze grubunda genel bir daralmadan ziyade ürün bazlı üretim tercihlerinin ve iklim koşullarının etkili olduğunu ortaya koydu.
Meyvede Tarihi Kayıp
2025 yılının en dikkat çekici verisi meyve grubunda yaşandı. Meyveler, içecek ve baharat bitkileri üretimi bir önceki yıla göre %30,9 azalarak 19,6 milyon tona geriledi. Elma, şeftali, nektarin ve üzümde yüksek oranlı kayıplar yaşanırken, kiraz üretimindeki %70’i aşan düşüş dikkat çekti. Turunçgillerde mandalina üretimi artış gösterse de portakal ve limondaki sert gerilemeler tabloyu dengeleyemedi. Sert kabuklu meyvelerde fındık, ceviz ve Antep fıstığında çift haneli düşüşler kaydedildi. Zeytin üretimi %34,7 azalırken, muz üretimindeki düşüş %1,2 ile sınırlı kaldı.
Süs Bitkilerinde De Düşüş Var
Süs bitkileri üretimi 2025 yılında %1,4 oranında geriledi. Toplam üretimin üçte ikisini oluşturan kesme çiçeklerde %5,8’lik azalış görülürken, diğer süs bitkilerinde %8,7’lik artış kaydedildi. Buna rağmen genel tablo negatif yönde seyretti. 2025 verileri, bitkisel üretimde iklim koşulları, maliyet baskıları ve üretim planlaması sorunlarının etkisinin daha belirgin hale geldiğini gösteriyor. Özellikle meyve grubundaki sert düşüş, hem iç piyasada fiyat baskısı hem de ihracat performansı açısından yakından izlenmesi gereken bir risk alanı olarak öne çıkıyor.
