Türkiye’de uygulanan sıkı para politikası kredi maliyetlerini artırırken, enflasyon beklentilerindeki iyileşme bankaların kredi vadelerinde önemli bir değişimi beraberinde getirdi. Kısa vadeli ticari kredilerin payı hızla düşerken, orta ve uzun vadeli TL cinsi taksitli kredilerin payı son yılların en yüksek seviyesine ulaştı.
Kısa Vadeliden Uzun Vadeye Kayış
- Haziran 2023’te kısa vadeli TL ticari kredilerin payı %30’a yakındı.
- 2024 Ocak’ta bu oran %23’e, 2025 Ağustos’ta ise %21,7’ye kadar geriledi.
- Aynı dönemde orta-uzun vadeli kredilerin payı %70’lerden çıkarak %78,2’ye ulaştı.
Bu tablo, işletmelerin yüksek faiz ortamına rağmen uzun vadeli sabit faizli kredilere yöneldiğini ortaya koyuyor.
Faiz Oranlarında Görünüm
- 24 ay ve üzeri vadeli kredilerde faiz: %34 – %37
- 1 yıldan uzun vadelerde faiz: %38 – %42 (çoğunlukla %38–39 bandında)
- Borçlu cari hesaplarda faiz: %42 – %47 aralığında
Bankacılık kaynaklarına göre, özellikle 2 yıl vadeli sabit faizli TL krediler reel sektör için daha cazip hale gelmiş durumda.
Politikanın Etkileri
Merkez Bankası’nın finansal istikrar raporuna göre, enflasyon beklentilerindeki düşüş ve fonlama maliyetlerinde gerileme beklentisi bankaların uzun vadeli kredi verme iştahını artırdı. Enflasyonda yıl sonu beklentisinin %29,8, 12 ay sonrası için %22,2 ve 24 ay sonrası için %16,7’ye inmesi, kredi vadelerindeki bu dönüşümü destekliyor.
Kredi Büyümesinde Yavaşlama
- Ticari kredilerde büyüme hızı 13 haftalık yıllıklandırılmış verilere göre %20,4 seviyesine kadar geriledi.
- Mart 2025 başında bu oran %35’e yaklaşmıştı.
- Toplam kredi büyüme hızı %29,2’de kalırken, tüketici kredileri büyüme hızı %40’ın üzerinde seyretmeye devam etti.
Özellikle eğitim harcamalarının etkisiyle eylülde tüketici kredileri talebi canlı kalırken, ticari kredilerde sıkı para politikası etkisini daha net gösteriyor. Türkiye’de reel sektör, artan faiz oranlarına rağmen kısa vadeli borç yükünü azaltmak amacıyla daha uzun vadeli sabit faizli kredilere yöneliyor. Bankacılık sektöründe kısa vadeli kredilerin payı son yılların en düşük seviyesine inerken, uzun vadeli kredilerin ağırlığının artması, piyasanın enflasyon düşüş beklentisine güven duyduğunu gösteriyor.
