Türkiye’de paslanmaz çelik sektörünü doğrudan ilgilendiren anti-damping soruşturması tartışmaları büyüyor. Güney Kore merkezli Posco Assan’ın başvurusu üzerine Ticaret Bakanlığı tarafından başlatılan soruşturmaya karşı, 200’den fazla ülkeye yaklaşık 7 milyar dolarlık ihracat yapan sektör temsilcileri ve STK’lar ortak bir açıklama yayımladı. Açıklamada, soruşturmanın ülke ekonomisine zarar vereceği vurgulanarak kapatılması istendi.
“Posco Assan üretici değil, ithalatçı”
STK’lar, Türkiye’de tam entegre paslanmaz çelik üretiminin olmadığını, Posco Assan’ın ise gerçekte bir üretici değil, yalnızca ithal edilen paslanmaz yassı çeliği soğuk indirgeme işlemiyle işleyen bir haddeleme tesisi olduğunu ifade etti. Şirketin kapasitesinin ülke ihtiyacının sadece üçte birini karşıladığına dikkat çekildi. Açıklamada, “Anti-damping önlemleri üretim açığını kapatmayacak. Aksine ithalata bağımlı tek bir tesis lehine karar alınırken, binlerce sanayici, KOBİ ve ihracatçı sektörün aleyhine sonuç doğuracak” denildi.
“Asıl katma değer servis merkezlerinde”
Ortak açıklamada, Posco Assan’ın yarattığı katma değerin oldukça sınırlı olduğuna da dikkat çekildi:
“Soğuk haddeleme işlemi nihai ürün maliyetinde sadece yüzde 8 değer yaratıyor. Oysa kesme, dilme, parlatma gibi işlemleri yapan servis merkezleri yüzde 12 ila 30 arasında katma değer sağlıyor. Asıl değer zinciri, haddelemeden değil servis merkezlerinden geliyor.”
“Damping yok, fiyatlar dünya seviyesinde”
STK’lar, Çin ve Endonezya menşeli ürünlerin uluslararası piyasa fiyatlarına paralel satıldığını, dampingli fiyatların söz konusu olmadığını belirtti. Ayrıca Posco Assan’ın, maliyetinin yüzde 90’ını oluşturan sıcak haddelenmiş sacı dünya piyasasından uygun fiyatla almak yerine, ana ortağı Posco Holding’in Kore ve Çin tesislerinden pahalıya temin ederek ülke kaynaklarını yurtdışına aktardığı ileri sürüldü.
“12 yıldır koruma var, yatırım yok”
Posco Assan’ın 12 yıldır yüksek gümrük vergisi korumasından yararlanmasına rağmen, ne yarı mamul üretimine ne de haddeleme kapasitesini artıracak bir yatırıma gitmediği ifade edildi. Açıklamada, “Şirketin zarar iddiaları ithalatla değil, kendi iş modeli ve verimsizliğiyle ilgilidir” denildi. STK’lar, anti-damping vergisinin ihracat maliyetlerini artıracağını, milyarlarca dolarlık kayıplara yol açacağını vurguladı: “Paslanmaz çelikte ithalat zorunludur. Konulacak her ek vergi, doğrudan yüzde 80 oranında ihracat maliyetlerine yansıyacak. Binlerce KOBİ ve on binlerce istihdam risk altına girecek. Kamu yararı olmayan bu önlemler, Türkiye’nin rekabet gücünü zayıflatır.”
“2015’te de önlemsiz kapatıldı”
Açıklamada, benzer bir soruşturmanın 2015 yılında da aynı gerekçelerle önlemsiz kapatıldığı hatırlatıldı: “O günden bu yana değişen hiçbir şey olmadığı gibi, gümrük vergisi yüzde 8’den yüzde 12’ye çıkarıldı, arz açığı büyüdü. Çelik, temel bir ham madde olduğundan, her yeni vergi zincirleme fiyat artışı yaratacak, hem sanayiciyi hem tüketiciyi olumsuz etkileyecek. Bu nedenle anti-damping soruşturması ülke menfaati gereği derhal kapatılmalıdır.”
