Dezenflasyon sürecinde finansmana erişimde zorlanan reel sektör, yüksek maliyetler nedeniyle Hazine destekli kredi paketlerine beklenen ilgiyi göstermedi. Toplamda 200 milyar lirayı aşan kredi limitine rağmen önemli bir kısmın kullanılmaması dikkat çekti.
Kredi limitleri yüksek, kullanım oranı sınırlı
Hazine destekli kefalet sistemine ilişkin verilere göre, 27 Mart 2026 itibarıyla toplam kredi limiti 201,6 milyar liraya ulaştı. Ancak bu tutarın yalnızca 129,9 milyar liralık kısmı kullanıldı. Bu tablo, toplam limitin yaklaşık %64,4’ünün değerlendirildiğini, geri kalan yaklaşık 70 milyar liralık kaynağın ise atıl durumda kaldığını ortaya koydu. 2025 yılı sonunda toplam kredi limiti 199,7 milyar lira, kullanım ise 120,7 milyar lira seviyesindeydi. 2026’da bazı destek paketlerinin kaldırılması ve yeni paketlerin devreye alınmasına rağmen kullanım oranında kayda değer bir artış yaşanmadı.
Destek paketlerine erişim şartları sınırlayıcı
Sektör temsilcileri, finansman ihtiyacının yüksek olmasına rağmen mevcut destek paketlerinin koşullarının reel sektör için yeterince erişilebilir olmadığını belirtiyor. Özellikle dijital dönüşüm, ihracat ya da yatırım gibi belirli kriterlere bağlı destekler, firmaların bu kaynaklara ulaşmasını zorlaştırıyor. Buna ek olarak yüksek finansman maliyetleri de talebi sınırlayan temel faktörler arasında yer alıyor.
En fazla talep İGE desteklerine
İhracatı Geliştirme A.Ş. destekleri, mevcut sistem içinde reel sektörün en fazla yöneldiği alan oldu.
- Toplam limit: 89,1 milyar lira
- Kullanılan tutar: 62,3 milyar lira
- Kullanım oranı: %69,9
Bu kapsamda halen kullanılabilir durumda olan kaynak 26,8 milyar lira seviyesinde bulunuyor. İGE’nin en çok ilgi gören paketi ise herhangi bir özel şart içermeyen genel destek programı oldu:
- Toplam limit: 29,6 milyar lira
- Kullanım: 26,7 milyar lira (%90,2)
- Bazı paketlerde hiç kullanım yok
İGE bünyesindeki bazı özel desteklerde ise dikkat çekici bir tablo ortaya çıktı:
- 1,3 milyar liralık Dijital Dönüşüm paketi: Kullanım yok
- 500 milyon liralık E-İhracat paketi: Kullanım yok
Bu durum, şartlı destek paketlerine yönelik talebin oldukça sınırlı kaldığını gösteriyor. Deprem sonrası oluşturulan desteklerde de benzer bir tablo görülüyor. Daha önce yürürlükte olan deprem yatırım ve işletme kredileri kaldırılırken, yerine 2,1 milyar lira limitli 6 Şubat Deprem paketi devreye alındı. Ancak bu pakette şu ana kadar kullanılan tutar yalnızca 100 milyon lira oldu.
Katılım finans tarafında kısmi hareketlilik
Katılım Finans Kurumları aracılığıyla sunulan desteklerde ise görece daha yüksek bir kullanım oranı dikkat çekti.
- Toplam limit: 27,2 milyar lira
- Kullanılan tutar: 18,2 milyar lira
Bu kalemde ihracat, yatırım ve işletme harcamalarına yönelik krediler sunuluyor.
Talep var, erişim sınırlı
Veriler, reel sektörün finansmana ihtiyaç duymasına rağmen mevcut destek mekanizmalarından yeterince yararlanamadığını ortaya koyuyor. Yüksek maliyetler ve erişim şartları, kredi kullanımını sınırlayan temel unsurlar olarak öne çıkıyor. Ekonomi yönetiminin önümüzdeki dönemde, finansman maliyetlerini düşürücü ve erişimi kolaylaştırıcı yeni adımlar atması bekleniyor.
