Yılın ilk çeyreğinde otomotiv sektöründe üretim ve ihracat adetlerinde düşüş yaşanırken, toplam ihracat gelirindeki artış dikkat çekti. Otomobil üretimi ve ihracatındaki sert gerilemeye rağmen, ticari araç grubundaki yükseliş sektörde dengeleyici bir unsur olarak öne çıktı.
Üretimde Düşüş, Ticari Araçta Artış
Otomotiv Sanayii Derneği verilerine göre, 2026 yılının ocak-mart döneminde toplam otomotiv üretimi geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 7 düşerek 321 bin 856 adet olarak gerçekleşti. Aynı dönemde otomobil üretimi yüzde 18’lik sert bir gerilemeyle 181 bin 364 adede indi. Traktör üretimi dahil edildiğinde toplam üretim 327 bin 16 seviyesine ulaştı. Buna karşın ticari araç grubunda üretim artışı dikkat çekti:
- Toplam ticari araç üretimi: %14 artış
- Ağır ticari araç: %20 artış
- Hafif ticari araç: %13 artış
Bu tablo, sektör içinde segment bazlı ayrışmanın güçlendiğini ortaya koyuyor.
Kapasite Kullanımı Yüzde 60 Seviyesinde
Söz konusu dönemde otomotiv sanayisinin kapasite kullanım oranı %60 olarak kaydedildi. Araç gruplarına göre dağılım ise şöyle:
- Hafif araçlar (otomobil + hafif ticari): %62
- Kamyon grubu: %57
- Otobüs-midibüs: %69
- Traktör: %28
Veriler, özellikle traktör segmentinde düşük kapasite kullanımının sürdüğüne işaret ediyor.
İhracat Adet Bazında Geriledi
İlk çeyrekte otomotiv ihracatı adet bazında %15 düşüşle 215 bin 323 olarak gerçekleşti. Alt kırılımlarda:
- Otomobil ihracatı: %29 düşüş
- Ticari araç ihracatı: %5 artış
- Traktör ihracatı: %12 artış (2.835 adet)
Otomobil tarafındaki sert daralma, toplam ihracat adetlerini aşağı çeken ana unsur oldu.
Gelir Tarafında Pozitif Ayrışma
Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre otomotiv sektörü, 2026’nın ilk çeyreğinde %18 pay ile ihracat liderliğini korudu. Toplam otomotiv ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre %3 artarak 9,9 milyar dolar seviyesine yükseldi. Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği verileri de artışı destekliyor:
- Ana sanayi ihracatı: %3 artış
- Tedarik sanayi ihracatı: %4 artış
Bu durum, adet bazlı düşüşe rağmen birim değer artışının gelirleri yukarı taşıdığını gösteriyor.
İç Pazarda Daralma Sinyali
Yurt içi pazarda da zayıflama sinyalleri dikkat çekti.
- Toplam pazar: %4 düşüşle 274 bin 346 adet
- Otomobil pazarı: %6 düşüşle 210 bin 688 adet
Ticari araç tarafında ise daha dengeli bir görünüm oluştu:
- Toplam ticari araç pazarı: %3 artış
- Hafif ticari araç: %4 artış
- Ağır ticari araç: %6 düşüş
Yerli Payı Sınırlı Kaldı
İlk çeyrek verilerine göre:
- Otomobil satışlarında yerli payı: %36
- Hafif ticari araç pazarında yerli pay: %23
Bu oranlar, iç pazarda ithal araç ağırlığının sürdüğünü ortaya koyuyor. İlk çeyrek verileri, otomotiv sektöründe adet bazlı daralma ile değer bazlı büyümenin aynı anda yaşandığı bir tabloyu ortaya koyuyor. Otomobil segmentindeki zayıflık belirginleşirken, ticari araç üretimi ve ihracatındaki artış sektörde denge unsuru olmaya devam ediyor.
