Türkiye otomotiv tedarik sanayi, küresel dalgalanmaların ve iç piyasadaki zorlukların ardından bu kez ABD’nin sert gümrük kararlarıyla karşı karşıya kaldı. ABD Ticaret Bakanlığı’nın 18 Ağustos 2025’te yürürlüğe soktuğu düzenlemeyle, Türkiye’den ithal edilen çelik ve alüminyum içeren ürünlere yüzde 50 ek vergi getirildi. Motor, şanzıman, krank ve dişli gibi kritik parçaları da kapsayan karar, sektörde alarm zillerini çaldı.
ABD Pazarı Fiilen Kapanıyor
Otomotiv Tedarik Sanayi Meclisi ve sektör temsilcileri, yeni vergilerin Türk otomotiv yan sanayi ihracatını durma noktasına getirdiğini belirterek, hükümete acil diplomatik girişim çağrısı yaptı. TOSB Başkanı Dr. Mehmet Dudaroğlu, “Vergi yükleri sektörümüzün kaldırabileceği bir yük değil. Eğer kaldırılmazsa ABD pazarı fiilen kapanacak” dedi. Türkiye’nin 2024 yılında ABD’ye yaptığı otomotiv ihracatı 1,2 milyar doları aşmış, 2025’in ilk 7 ayında 712 milyon dolara ulaşmıştı. Ancak ek vergiler sonrası ağustos ayında ihracat hız kesti.
Rekabet Gücü Aşınıyor, İstihdam Tehlikede
Sektör temsilcilerine göre, zaten 8 aydır yeni sipariş alamayan firmalar, artan maliyetler ve ağır vergi yükleri nedeniyle üretimlerini kısmak zorunda kalıyor. Alper Kanca (TOBB Otomotiv Tedarik Sanayi Meclisi Başkanı): “Eskiden yüzde 2,5 olan gümrük vergisine yüzde 50 ek geldi. Elektrik tüketimi düştü, yatırımlar durdu. İstihdam kaybında hızlanma kaçınılmaz.” Yakup Birinci (TAYSAD Başkanı): “Rekabet gücümüz ciddi şekilde aşınıyor. ABD’ye uzun süredir ihracat yapan firmalarımız zor durumda. Bu süreci devlet kanadıyla yakın temas içinde yürütüyoruz.” Cevat Kömürcü (DÖVSADER Başkanı): “Borcu olan firmalar bu yükün altından kalkamayacak. Özellikle çelik ve döküm bazlı parça üreticileri kısa vadede ABD pazarından çekilmek zorunda kalabilir.”
Çin Faktörü ve Avrupa Riski
ABD ile Çin arasındaki ticaret savaşları, Türkiye için ikinci bir tehdit yaratıyor. Çinli üreticiler ABD pazarındaki kayıplarını Avrupa’ya yönlendirirken, bu durum Türkiye’nin en büyük ihracat pazarı olan AB’de rekabeti daha da sertleştiriyor. Böylece Türk otomotiv tedarikçileri hem ABD’de hem Avrupa’da aynı anda baskı altında kalıyor.
Diplomasi ve Teşvik Çağrısı
Sektör temsilcileri, bireysel çabalarla sorunun çözülemeyeceğini, devletin üst düzey diplomatik girişimlerde bulunması gerektiğini vurguluyor. ABD ile Türkiye arasındaki 100 milyar dolarlık ticaret hedefinin bu gelişmeden ağır darbe aldığını belirten iş dünyası, ayrıca ihracatçının üzerindeki vergi yükünü hafifletecek teşvik paketlerinin devreye alınmasını talep ediyor. ABD’nin aldığı ek vergi kararı, Türk otomotiv tedarik sanayi için kritik bir dönemeç anlamına geliyor. Sipariş daralması, istihdam kaybı ve rekabet gücünün aşınması, sektörde kalıcı yaralar açabilir. Çözüm için zaman daralırken, gözler Ankara’nın Washington ile yürüteceği diplomasi trafiğine çevrilmiş durumda.
