Ortadoğu’da artan jeopolitik gerilim Türkiye’nin bölgeye yaptığı ihracatı da doğrudan etkilemeye başladı. İran’a yönelik saldırıların ardından bölgedeki güvenlik risklerinin artması, özellikle lojistik ve taşımacılık maliyetlerinde sert yükselişlere yol açtı. Güneydoğu Anadolu Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Celal Kadooğlu, Ortadoğu ülkelerine yapılan sevkiyatlarda navlun ücretlerinin kısa sürede 4 ila 5 kat arttığını açıkladı.
“Jeopolitik gerilim ticareti doğrudan etkiliyor”
Celal Kadooğlu, İran’a yönelik saldırıların ardından bölgede oluşan belirsizliğin yalnızca siyasi değil ekonomik sonuçlar da doğurduğunu belirterek gelişmeleri kaygıyla takip ettiklerini söyledi. Ortadoğu’nun hem insani hem de ekonomik açıdan zor bir süreçten geçtiğini vurgulayan Kadooğlu, yaşanan gelişmelerin ticaret akışını ve fiyat dengelerini doğrudan etkilediğini ifade etti. Bölgede oluşan kriz ortamının bazı kesimler tarafından fırsata çevrilmeye çalışıldığını dile getiren Kadooğlu, bu durumun ihracatçılar üzerinde ek baskı oluşturduğunu söyledi.
Navlun ücretlerinde sert yükseliş
Ortadoğu’ya yapılan ihracatta yaşanan en büyük sorunlardan birinin lojistik maliyetlerindeki artış olduğunu belirten Kadooğlu, navlun fiyatlarının kısa sürede birkaç kat yükseldiğine dikkat çekti. Kadooğlu, “İran’a yönelik saldırıların ardından Ortadoğu ülkelerine yapılan sevkiyatlarda navlun ücretleri 4 ila 5 kat arttı. Bu durum ihracat planlamasını ciddi şekilde zorlaştırıyor” dedi. Navlun maliyetlerindeki artışın yalnızca taşıma ücretleriyle sınırlı olmadığını belirten Kadooğlu, yükleme ve boşaltma ücretleri, liman hizmetleri, sigorta primleri ve risk farklarında da önemli artışlar yaşandığını ifade etti. Özellikle savaş riski nedeniyle uygulanan ek sigorta primleri ve teminat maliyetlerinin lojistik giderlerini önemli ölçüde yükselttiğini belirtti.
Artan maliyetler rekabet gücünü zayıflatıyor
Yükselen lojistik maliyetlerinin ihracatçıların kârlılığını doğrudan etkilediğini vurgulayan Kadooğlu, bu yükün tamamen ihracatçılar tarafından karşılanmasının mümkün olmadığını söyledi. Artan maliyetlerin ürün fiyatlarına yansıtılması durumunda ise Türkiye’nin hedef pazarlardaki rekabet gücünün zayıflayabileceğine dikkat çeken Kadooğlu, sipariş akışında yavaşlama yaşanabileceğini belirtti. Bu nedenle sorunun yalnızca maliyet artışıyla sınırlı olmadığını ifade eden Kadooğlu, aynı zamanda pazar kaybı riskinin de ortaya çıktığını dile getirdi.
“Kriz dönemlerinde lojistik zinciri sağlıklı işlemeli”
Kadooğlu, kriz dönemlerinde lojistik zincirinin sağlıklı şekilde işlemesinin ticaretin sürdürülebilirliği açısından kritik öneme sahip olduğunu söyledi. Navlun piyasasında yaşanan sert dalgalanmaların dikkatle yönetilmesi gerektiğini belirten Kadooğlu, ani ve orantısız maliyet artışlarının yalnızca ihracatçıyı değil ithalatçı firmaları ve nihai tüketicileri de olumsuz etkileyebileceğini ifade etti. İhracatın sürdürülebilirliği için dengeli ve öngörülebilir bir maliyet yapısına ihtiyaç olduğunu vurgulayan Kadooğlu, lojistik piyasasında istikrarın sağlanmasının büyük önem taşıdığını kaydetti.
İş dünyasına panik uyarısı
Kadooğlu, yaşanan gelişmelerin piyasalarda panik havası oluşturmaması gerektiğine de dikkat çekti. İş dünyasının güven ortamını zedeleyecek tutumlardan kaçınması gerektiğini ifade eden Kadooğlu, Türkiye’nin güçlü kurumsal yapısı sayesinde bu tür krizleri yönetme tecrübesine sahip olduğunu söyledi. Tüm tarafların sorumluluk bilinciyle hareket etmesi halinde sürecin en az hasarla atlatılabileceğini belirten Kadooğlu, bölgedeki çatışma ortamının sona ermesi temennisinde bulundu. Kalıcı istikrarın hem insani hem de ekonomik açıdan büyük önem taşıdığını vurguladı.
