Türkiye’de Haziran 2023’ten bu yana uygulanan sıkı para politikası, TL mevduata ilgiyi artırarak tarihî seviyelerde reel faiz imkânı sundu. Yatırımcılar, Ağustos 2024–Ağustos 2025 döneminde ortalama yüzde 60 bileşik faiz getirisi elde etti. Ancak beklenenin aksine bu kazançların önemli bir kısmı yeniden tasarrufa dönmedi. Pusula Portföy Yönetim Kurulu Danışmanı İris Cibre, mevduatta yüzde 60 olması gereken artışın yüzde 32,4’te kaldığını, yaklaşık 300 milyar liraya yakın tasarrufun ise harcandığını belirtti.
Tasarrufların Adresi: Ev ve Araç
Cibre’nin analizine göre, faiz getirisiyle oluşan kaynağın büyük bölümü konut ve otomotiv piyasasına yöneldi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri de bu durumu doğruluyor:
- Son bir yılda konut satışları yüzde 12,4 arttı,
- Ocak–Temmuz döneminde toplam konut satışları geçen yıla göre yüzde 24,2 yükseldi,
- Kredili konut satışları aynı dönemde yüzde 93,2, nakit satışlar ise yüzde 17,1 arttı.
- Otomotiv tarafında ise özellikle lüks segmentte satışların 2–3 katına çıktığı dikkat çekti. Genel toplamda otomotiv satışları yüzde 18 yükseldi.
Mevduattan Fonlara Kayış
Banka mevduatında beklenen artış gerçekleşmezken, para piyasası fonları ve döviz fonlarında büyüme hızlandı:
- Para piyasası fonları, bir yılda 986,8 milyar liradan 2,12 trilyon liraya çıktı.
- Döviz fonları, aynı dönemde 1,2 trilyon liradan 2,4 trilyon liraya yükseldi.
- Cibre’nin hesabına göre, mevduattan çıkan paranın önemli kısmı bu fonlara yönelirken, net 281,4 milyar liralık bir kaynak doğrudan harcamaya gitti.
“Belli Bir Kesimin Alım Gücü Arttı”
İris Cibre, yüksek faiz politikasının toplumun farklı kesimleri üzerinde farklı etkiler yarattığını vurguladı: “Aylık enflasyon yüzde 2’nin altına düşmüyor. Türkiye, hâlen en yüksek reel faizi veren ülkelerden biri. Bu süreçte çoğunluğun alım gücü azalırken, sınırlı sayıda yatırımcı büyük kazanç elde etti. Ve bu kazançlar konut ile araç alımlarına yöneldi.” Yaklaşık 300 milyar liranın tasarruftan çıkarak konut ve otomobil piyasasına akması, hem fiyat hareketliliğini artırdı hem de kredi talebini tetikledi. Uzmanlara göre bu tablo, yüksek faiz–yüksek harcama paradoksunun tipik bir örneği ve önümüzdeki dönemde ekonomik dengeler üzerinde belirleyici olmaya devam edecek.
