Tapu işlemlerinde gerçeğe aykırı satış bedeli beyan edenler için kritik bir süreç başladı. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), 2026 yılının ilk ayında on binlerce tapu sahibine resmi bildirim göndererek, son beş yıl içinde yapılan taşınmaz alım-satım işlemlerini mercek altına aldı. Tebligatlarda, şüpheli görülen işlemlerle ilgili tarafların 5 gün içinde izahat vermeleri istendi. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından gönderilen yazılarda, tapuda beyan edilen satış bedelleri ile piyasa rayiçleri, banka hareketleri ve diğer resmi kayıtlar arasında uyumsuzluk tespit edildiği ifade edildi. Süresi içinde başvuru yapmayanlar için ise ağır vergi cezalarının gündeme geleceği belirtildi.
Tapu harcı kaçırma denetimi sıkılaştı
Geçen yıl Türkiye genelinde 81 ilde toplam 1 milyon 688 bin 910 konut satışı gerçekleşti. Tapu devri sırasında satış bedelinin yüzde 4’ü oranında tapu harcı ödenirken, bu tutarın alıcı ve satıcı arasında eşit paylaşılması gerekiyor. Ancak yüksek harç tutarları nedeniyle bazı işlemlerde satış bedelinin düşük gösterildiği uzun süredir bilinen bir uygulama olarak öne çıkıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı, bu tür usulsüzlüklerin kamu gelirlerinde ciddi kayba yol açtığı gerekçesiyle tapu işlemlerine yönelik denetim mekanizmalarını 2025 yılı itibarıyla yoğunlaştırdı. GİB, özellikle son 5 yılda gerçekleşen alım-satım işlemlerini geriye dönük olarak taramaya aldı.
On binlerce işleme tebligat gönderildi
Ocak ayı boyunca hazırlanan tebligatlarda, tapuda beyan edilen satış bedelinin gerçeği yansıtmadığı değerlendirilen alıcı ve satıcılar izaha davet edildi. Tebligatların büyük bölümünde, taraflardan yazılı savunma isteniyor. Yetkililer, bu sürecin bir “cezalandırma” değil, “izah ve gönüllü uyum” süreci olduğunu vurgulasa da, başvuru yapılmaması halinde ağır yaptırımların devreye gireceğine dikkat çekiyor.
Vergi ziyaı cezası yüzde 100’e çıkarıldı
Geçtiğimiz aylarda TBMM’de kabul edilen düzenleme ile tapu harcında usulsüz beyanda bulunduğu tespit edilenler için uygulanan vergi ziyaı cezası yüzde 25’ten yüzde 100’e yükseltildi. Buna göre, tapuda düşük bedel beyan eden taraflar, eksik ödenen harcın yanı sıra bu tutarın bir katı kadar ceza ödemek zorunda kalacak. Bu da pratikte, beyan edilen satış bedeli ile gerçek bedel arasındaki farkın iki katı tutarında ek ödeme anlamına geliyor. Uzmanlar, bu düzenlemenin özellikle yüksek bedelli konut ve arsa satışlarında ciddi mali yük oluşturabileceğine dikkat çekiyor.
Pişmanlık başvurusu yapan ceza ödemiyor
Düzenleme kapsamında tapu sahiplerine “pişmanlık” başvurusu imkânı da tanınıyor. Tebligat sonrası 5 gün içinde başvurarak usulsüz beyanı kabul eden kişiler hakkında vergi ziyaı cezası uygulanmıyor. Bu durumda tapu sahipleri, yalnızca satışın yapıldığı yıl beyan edilen tutar ile gerçek satış bedeli arasındaki farkı ve bu farka ilişkin yasal faizi ödemekle yükümlü oluyor. Süreyi kaçıranlar ise hem ceza hem de gecikme faiziyle karşı karşıya kalıyor. Maliye kaynakları, önümüzdeki dönemde tapu işlemlerine ilişkin denetimlerin artarak süreceğini ve geriye dönük incelemelerin yaygınlaşacağını belirtiyor.
