Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2026 yılı için açıkladığı KYK burs ve kredi artışı, hayat pahalılığı karşısında öğrencilerin temel ihtiyaçlarını karşılamaya yetmedi. Yüzde 33 oranında artırılarak 4 bin TL’ye çıkarılan lisans bursu; ulaşım ve beslenme giderleri karşısında neredeyse tamamen tükenirken, öğrencinin diğer tüm ihtiyaçları için ayırabildiği günlük tutar 12 TL ile sınırlı kaldı. Yeni düzenlemeye göre 2026 itibarıyla:
- Lisans öğrencileri 4 bin TL,
- Yüksek lisans öğrencileri 8 bin TL,
- Doktora öğrencileri ise 12 bin TL burs veya kredi alacak.
Ancak açıklanan bu rakamlar, geçmiş yıllarla ve güncel yaşam maliyetleriyle kıyaslandığında öğrencilerin alım gücünde ciddi bir gerilemeye işaret ediyor. Enflasyon ve temel harcama kalemlerindeki artış, burs artışını kısa sürede etkisiz hale getirdi.
Altın hesabı: Yüzde 88’lik kayıp
Bursun reel değerindeki erime, altın bazlı karşılaştırmada daha net görülüyor. 2005 yılında KYK bursuyla 5,67 gram altın alınabilirken, 2026 yılında aynı bursla 1 gram altın bile alınamıyor. Güncel burs tutarıyla alınabilen altın miktarı 0,65 gram seviyesinde kalıyor. Bu durum, bursun altın bazında yaklaşık yüzde 88 değer kaybettiğini ortaya koyuyor.
Asgari ücretle makas büyüdü
KYK bursunun asgari ücret karşısındaki konumu da dikkat çekici biçimde geriledi. 2005 yılında burs, asgari ücretin yüzde 31,4’üne denk gelirken; 2026’da 28 bin 75 TL olarak açıklanan asgari ücretin yalnızca yüzde 14,2’sine karşılık geliyor. Bu tablo, öğrencinin çalışan kesime kıyasla giderek daha kırılgan bir ekonomik konuma itildiğini gösteriyor.
Çay–simit hesabı bile düştü
Geçmiş yıllarda öğrenciler için sıkça kullanılan “çay–simit hesabı” da bursun alım gücündeki düşüşü gözler önüne seriyor. 2005 yılında bir öğrenci bursuyla 275 öğün çay–simit alabilirken, 2026 koşullarında bu sayı 80 öğüne kadar gerilemiş durumda.
Öğrencilerin en temel iki harcama kalemi olan beslenme ve ulaşım dikkate alındığında tablo daha da çarpıcı hale geliyor.
- Üniversite yemekhanesinde öğün fiyatı 52,50 TL
- Günde iki öğün yemek yiyen bir öğrencinin aylık beslenme gideri 3 bin 150 TL
- Aylık öğrenci abonman ücreti 494 TL
- Bu iki kalem toplandığında öğrencinin aylık zorunlu sabit gideri 3 bin 644 TL’ye ulaşıyor.
- Ay sonunda elde kalan: 356 TL
4 bin TL’lik bursun ardından öğrencinin elinde kalan tutar sadece 356 TL oluyor. Bu da ay boyunca:
- Barınma,
- Kırtasiye ve kitap,
- Kişisel bakım,
- Telefon ve fatura,
- Sosyal yaşam
gibi tüm diğer ihtiyaçlar için günde yalnızca 12 TL ayırabilmesi anlamına geliyor. Bir başka ifadeyle; yemeğini yiyip okula gidebilen bir öğrencinin, gün içinde bir bardak çay içebilecek bütçesi dahi kalmıyor.
Geçim kaygısı eğitimin önüne geçiyor
Uzmanlara göre bu tablo, üniversite öğrencilerini daha eğitim hayatlarının başında ağır bir geçim baskısıyla karşı karşıya bırakıyor. Artan maliyetler karşısında bursların temel yaşam giderlerini dahi karşılayamaması, öğrencileri ek iş arayışına yönlendirirken akademik başarı ve sosyal hayata katılım üzerinde de olumsuz etkiler yaratıyor.
