Türkiye genelinde kırsal kalkınmayı hızlandırmayı hedefleyen Avrupa Birliği Katılım Öncesi Kırsal Kalkınma Programı kapsamında sağlanan hibe desteklerinin 2025 yılına ilişkin sonuçları açıklandı. Veriler, hem şehir bazında destek yoğunluğunu hem de hangi sektörlerin öne çıktığını ortaya koydu.
IPARD-III’te yüksek bütçe, yoğun başvuru
IPARD-III döneminde 2025 yılı için 188 milyon avro bütçeye sahip 5 yeni çağrı ilan edilirken, toplamda 439 milyon avroluk 10 çağrı yatırımcıların erişimine açıldı. Program kapsamında 1.806 proje, toplam 11,7 milyar lira hibe desteği almaya hak kazandı. Bu projelerden 1.764’ü ile sözleşme imzalanarak yatırımlar fiilen başlatıldı. Yetkililer, bu rakamların kırsal kalkınma programlarına olan ilginin her yıl artarak devam ettiğini ve özellikle üretim, istihdam ve katma değer odaklı projelerin öne çıktığını belirtiyor.
Şehirler arasında zirve Şanlıurfa’nın
Hibe desteklerinin illere göre dağılımında Şanlıurfa, 404 milyon 896 bin 677 lira ile ilk sırada yer aldı. Tarımsal üretim kapasitesi ve genç nüfusuyla dikkat çeken kent, IPARD desteklerinden en fazla yararlanan şehir oldu.
Şanlıurfa’yı sırasıyla;
- Afyonkarahisar – 244 milyon 925 bin 303 lira
- Bursa – 234 milyon 923 bin 714 lira
- Nevşehir – 230 milyon 201 bin 152 lira
- Kahramanmaraş – 228 milyon 316 bin 60 lira
izledi. Destek alan illerin hem tarımsal üretim hem de kırsal sanayi ve turizm potansiyeliyle öne çıkan bölgeler olması dikkat çekti.
En fazla hibe alan sektör: Meyve ve sebze işleme
Sektörel dağılımda ise “meyve ve sebzelerin işlenmesi ve pazarlanması”, 1 milyar 276 milyon 976 bin 375 lira ile ilk sırada yer aldı. Bu alan, gıda arz güvenliği ve ihracat potansiyeli açısından stratejik sektörler arasında değerlendiriliyor. İkinci sırada kırmızı et üreten tarımsal işletmeler bulunuyor. Bu alandaki projelere sağlanan toplam destek tutarı 1 milyar 203 milyon 660 bin 882 lira olarak kaydedildi. Hayvancılık yatırımları, kırsalda istihdamın korunması ve et üretiminde sürdürülebilirliğin sağlanması açısından kritik öneme sahip. Bitkisel üretim çeşitliliği, kırsal turizm faaliyetleri, yerel ürünlerin işlenmesi ve çiftlik faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi gibi başlıklar da önemli hibe tutarlarına ulaşan diğer alanlar arasında yer aldı.
Kırsalda üretim ve istihdam hedefi
Uzmanlara göre IPARD destekleri, yalnızca yatırım hacmiyle değil, kırsalda yaşamı güçlendirme, genç ve kadın girişimcileri teşvik etme ve yerinde kalkınma hedefleriyle de öne çıkıyor. Sağlanan hibelerin, önümüzdeki dönemde tarımsal sanayi, gıda işleme ve kırsal turizm yatırımları üzerinden bölgesel kalkınmaya ivme kazandırması bekleniyor. Açıklanan veriler, kırsal kalkınma politikalarının şehirler ve sektörler bazında daha hedefli hale geldiğini ve kaynakların yüksek potansiyele sahip alanlara yönlendirildiğini ortaya koyuyor.
