Türkiye imalat sanayisinde zayıf görünüm yeni yılın ilk ayında da devam etti. İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından açıklanan Türkiye İmalat PMI verileri, sektörün 22 aydır daralma bölgesinde kaldığını ortaya koydu. Ocak ayında endeksin bir önceki aya göre gerileyerek 48,1’e düşmesi, imalat faaliyetlerindeki toparlanmanın henüz başlamadığını gösterdi. İSO Türkiye İmalat PMI (Satın Alma Yöneticileri Endeksi), aralık ayında 48,9 düzeyindeyken ocakta hafif bir düşüş kaydetti. Eşik değer olan 50’nin altındaki seyrin sürmesi, imalat sektörünün genel performansında aylık bazda ılımlı bir bozulmaya işaret etti. Anket katılımcıları, talep koşullarının zayıf kalmaya devam ettiğini ve bunun yeni siparişleri baskıladığını belirtti.
Siparişler zayıf, üretim daralıyor
Ocak ayında toplam yeni siparişlerdeki düşüş aralık ayına kıyasla hız kazanırken, daralma ılımlı düzeyde gerçekleşti. Yeni ihracat siparişleri ise toplam siparişlere göre daha belirgin bir zayıflama sergiledi. Siparişlerdeki bu görünüm, üretim hacmini de olumsuz etkiledi. Böylece imalat sanayinde üretimdeki daralma üst üste 22’nci aya ulaştı. Firmalar, yılın başında belirsizlik ve zayıf talep nedeniyle üretimin yanı sıra istihdam ve satın alma faaliyetlerini de sınırladı. Girdi ve nihai ürün stoklarında azalma gözlenirken, firmaların maliyet baskılarıyla karşı karşıya kaldığı dikkat çekti.
Maliyet baskısı hızlandı
Ocak ayında girdi maliyetleri keskin bir artış gösterdi. Enflasyon, üst üste ikinci ay hızlanarak Nisan 2024’ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Anket katılımcıları, özellikle metaller başta olmak üzere ham madde fiyatlarındaki artışların maliyetleri yukarı çektiğini bildirdi. Artan maliyetlerin satış fiyatlarına yansıtılmasıyla birlikte nihai ürün fiyatlarında son 21 ayın en hızlı artışı kaydedildi. Satış fiyatları enflasyonu tarihsel ortalamanın üzerinde seyrederken, bu durum imalatçıların kârlılığı ve rekabet gücü açısından risk oluşturmaya devam etti.
Sektörel PMI’da kısmi toparlanma
İSO Türkiye Sektörel PMI raporu, imalat sanayi içinde daha heterojen bir tabloya işaret etti. Ocak ayında anket kapsamındaki 10 sektörden beşi üretim hacmini artırdı. Böylece üretimini genişleten sektör sayısı Mayıs 2023’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. En güçlü üretim artışı kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri sektöründe kaydedildi. Bu sektörde üretim, bir yıllık aranın ardından toparlanarak Ekim 2020’den bu yana en hızlı artışını gösterdi. Tekstil sektörü de 31 ay sonra ilk kez üretim artışı kaydetti. Buna karşılık metalik olmayan mineral ürünler sektöründe üretim düşüşü son dört ayın en sert seviyesinde gerçekleşti.
Yeni siparişler tarafında iyileşme sınırlı kaldı. Kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri dışındaki sektörlerde siparişlerde bozulma gözlendi. Yeni ihracat siparişleri ise 10 sektörün beşinde artış gösterdi. Yurt dışı siparişlerde en hızlı toparlanma giyim ve deri ürünleri sektöründe yaşandı ve bu artış son 20 ayın en yüksek seviyesine ulaştı.
İstihdamda sınırlı artış, fiyatlar yükseliyor
Ocak ayında dört sektörde istihdam artışı kaydedildi. En güçlü işe alım gıda ürünleri sektöründe gerçekleşirken, bu sektörde istihdam artış hızı Mart 2025’ten bu yana en yüksek düzeye çıktı. Metalik olmayan mineral ürünler sektöründe ise son üç ayın ilk istihdam kaybı yaşandı. Maliyet baskıları tüm sektörlerde hissedildi. Girdi fiyatlarındaki en sert artış elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe ölçülürken, en ılımlı artış makine ve metal ürünlerinde görüldü. Buna rağmen bu sektörde dahi maliyet enflasyonunun yüksek seyrettiği belirtildi. Son üç ayın ardından ilk kez tüm sektörler satış fiyatlarını artırdı.
“Zorlu koşullar sürüyor”
İSO Türkiye İmalat PMI anketi hakkında değerlendirmede bulunan **S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, imalat sektörünün 2026 yılına zorlu koşullarla girdiğini belirterek, yeni siparişler ve üretimdeki düşüşün sürdüğüne dikkat çekti. Harker, firmaların önümüzdeki aylarda enflasyonist baskıların azalmasını ve daha elverişli bir büyüme ortamı oluşmasını umut ettiğini ifade etti.
