İstanbul Sanayi Odası’nın açıkladığı Türkiye İhracat Pazarları İklim Endeksi, küresel ekonomideki yavaşlamanın Türk ihracatçıları üzerindeki baskısını ortaya koydu. Nisan ayında endeks 50,2 seviyesine gerileyerek ihracat pazarlarındaki talep artışının son 28 ayın en düşük hızında gerçekleştiğine işaret etti. Özellikle Orta Doğu’daki savaşın küresel ekonomik aktiviteyi baskıladığına dikkat çekilirken, önümüzdeki dönemde ihracatçıların daha zorlu bir tabloyla karşılaşabileceği değerlendiriliyor.
Verilere göre ihracat pazarlarında büyüme tamamen durmasa da hız kaybetmeye devam etti. ABD ve Birleşik Krallık büyümeye destek veren başlıca ülkeler olurken, Almanya başta olmak üzere Avrupa ekonomilerindeki zayıf görünüm dikkat çekti.
Endeks son 28 ayın en düşük büyümesine işaret etti
İSO Türkiye İhracat Pazarları İklim Endeksi nisanda 50,2 seviyesine geriledi. Endeksin 50 seviyesinin üzerinde kalması ihracat pazarlarında büyümenin sürdüğünü gösterse de artış hızındaki sert yavaşlama dikkat çekti. Böylece ihracat iklimindeki iyileşme üst üste 28’inci ayda da devam etti ancak mevcut büyüme dönemi içerisindeki en düşük seviyelerden biri kaydedildi. Ekonomistler, endeksteki düşüşün küresel talepteki zayıflamaya ve jeopolitik risklerin ticaret üzerindeki etkisine işaret ettiğini belirtiyor.
ABD ve İngiltere ihracatı destekledi
Nisan ayında Türk imalat sanayi ihracatına en fazla katkıyı ABD ve Birleşik Krallık sağladı. Toplam ihracatın yaklaşık yüzde 12,5’ini oluşturan bu iki pazarda ekonomik aktivitenin büyümeye devam ettiği görüldü. ABD’de üretim artışı mart ayına göre hafif ivme kazanırken, Birleşik Krallık’ta ise önceki ay görülen durgunluğun ardından yeniden genişleme yaşandı. Uzmanlar, özellikle ABD ekonomisindeki dirençli talebin Türk ihracatçıları açısından kısa vadede önemli destek unsurlarından biri olmaya devam ettiğini ifade ediyor.
Almanya yeniden daralma bölgesine geçti
Türkiye’nin en büyük ihracat pazarı konumundaki Almanya’da ise tablo yeniden bozuldu. Nisan ayında Almanya’da üretim yeniden daralma bölgesine geçerken diğer Euro Bölgesi ekonomilerinde de talep koşullarının zayıf seyretmeye devam ettiği görüldü. Avrupa ekonomisindeki yavaşlama özellikle sanayi üretimi ve tüketim tarafında baskı oluşturmaya devam ederken, bu durum Türk ihracatçılar açısından risk oluşturuyor. Uzmanlar, Avrupa’daki ekonomik durgunluğun sürmesi halinde Türkiye’nin ihracat performansının önümüzdeki aylarda daha fazla baskı altında kalabileceğini belirtiyor.
Orta Doğu’daki savaş etkisi büyüyor
Raporda Orta Doğu’daki savaşın ekonomik etkilerinin küresel ölçekte hissedildiği vurgulandı. Özellikle bölgedeki hava sahası kapanmaları, lojistik sorunlar ve enerji piyasalarındaki belirsizliklerin ticaret akışını olumsuz etkilediği ifade edildi. Kuveyt’te ekonomik aktivitenin sert şekilde daralmaya devam ettiği belirtilirken, PMI kapsamındaki ekonomiler arasında en güçlü daralmanın yine Kuveyt’te gerçekleştiği kaydedildi. Birleşik Arap Emirlikleri’nde petrol dışı ekonomik aktivitenin büyümeyi sürdürdüğü ancak hızın düşük kaldığı belirtilirken, Suudi Arabistan’da üretimin yeniden genişlemeye geçtiği ifade edildi. Katar ve Lübnan’da ise ekonomik daralmanın hız kestiği görüldü.
Asya ve Afrika’da büyüme dikkat çekti
Nisan ayında en güçlü üretim artışının Uganda’da kaydedildiği belirtildi. Bu ülkeyi Singapur ve Hindistan izledi. Ancak söz konusu ekonomilerin Türkiye’nin toplam ihracatı içerisindeki paylarının sınırlı olması nedeniyle genel ihracat görünümüne etkilerinin düşük kaldığı ifade edildi. Uzmanlar, Türk ihracatçıların alternatif pazarlara yönelme arayışının devam ettiğini ancak Avrupa pazarındaki yavaşlamanın halen belirleyici unsur olduğunu vurguluyor.
“Önümüzdeki dönem zorlu geçebilir”
S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, Orta Doğu’daki savaşın dünya genelindeki ekonomik aktiviteyi olumsuz etkilediğini belirtti. Harker, savaşın hızlı şekilde sona ermesi halinde bile önümüzdeki aylarda Türk imalat sanayi ihracatçıları açısından zorlu bir dönemin yaşanabileceği uyarısında bulundu. Ekonomistler, küresel ticarette yaşanan yavaşlama, artan jeopolitik riskler ve enerji maliyetlerinin ihracatçı firmaların maliyet baskısını artırmaya devam ettiğini ifade ediyor. Özellikle Avrupa’daki talep zayıflığı ve küresel finansal koşullardaki sıkılaşmanın ihracat performansı üzerinde belirleyici olacağı değerlendiriliyor.
