Küresel belirsizliklerin arttığı bir dönemde para politikalarının yönü yeniden tartışılırken, Bilkent Üniversitesi öğretim üyesi ve eski Merkez Bankası Başekonomisti Ali Hakan Kara, Türkiye’de uygulanan döviz kuru politikasına ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Kara, mevcut kur rejiminin uzun süre devam etmesinin reel sektör üzerinde baskı oluşturduğunu belirterek, sistemin gözden geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
“Uzayan kur politikası reel sektörü zorluyor”
Sakarya Sapanca’da düzenlenen Uluslararası Ekonomi Zirvesi’nde konuşan Kara, Türk lirasının uzun süre değerli tutulmasının kısa vadede denge sağlayabileceğini ancak uzun vadede ekonomik maliyetler yarattığını ifade etti. Kara’ya göre:
- Değerli TL, ihracatçı ve üretici kesimi baskılıyor
- Faizler uzun süre yüksek seviyelerde kalıyor
- Ekonomide manevra alanı daralıyor
Bu nedenle mevcut kur politikasının sürdürülebilirliğinin tartışılması gerektiğine dikkat çekiliyor.
“Bu rejimden çıkış gerekiyor”
Kur politikası konusunda daha esnek bir yaklaşım öneren Kara, Türkiye’nin mevcut modelden çıkmasının kaçınılmaz hale geldiğini belirtti. Kara, değerlendirmesinde şu noktaların altını çizdi:
- Mevcut kur rejimi sürdükçe ekonomide sıkışma artıyor
- Kurun belirli ölçüde serbest bırakılması gerekiyor
- Tam serbest kur rejimi olmasa bile daha esnek bir yapı tercih edilmeli
Bu yaklaşımın, özellikle dış şoklara karşı ekonominin dayanıklılığını artırabileceği ifade ediliyor.
Küresel dönüşüm merkez bankalarını da etkiliyor
Kara, yalnızca Türkiye değil, küresel ölçekte merkez bankalarının da dönüşüm sürecinde olduğunu vurguladı. Artan jeopolitik riskler ve savaş ortamının, para politikalarının önceliklerini değiştirdiğini belirten Kara, merkez bankalarının artık yalnızca enflasyon hedeflemesiyle sınırlı kalmadığını ifade etti. Bu kapsamda:
- Finansal istikrar ön plana çıkıyor
- Stratejik hedeflerle uyumlu politikalar geliştiriliyor
- Şoklara karşı dayanıklılık artırılmaya çalışılıyor
“Enflasyon hedefleri esneyebilir”
Kara’ya göre küresel ölçekte enflasyon hedefleri de yeniden şekilleniyor. Geleneksel olarak yüzde 2 olan hedeflerin, mevcut koşullarda daha yüksek seviyelerde tolere edilebileceği belirtiliyor. Özellikle ABD’de enflasyonun yüzde 3 seviyesinin “yeni normal” haline gelebileceğine dikkat çeken Kara, bunun küresel faiz oranlarının uzun süre yüksek kalmasına neden olabileceğini ifade etti.
Türkiye için enflasyon görünümü temkinli
Türkiye özelinde enflasyonla mücadeleye ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kara, sürecin daha erken ve kararlı başlatılabileceğini belirtti. Ancak mevcut durumda enflasyonla mücadeleye dair beklentiler konusunda temkinli bir duruş sergiledi. Kara’ya göre:
- Enflasyonla mücadele stratejik ve uzun vadeli bir süreç
- Tek haneli enflasyona geçiş konusunda yeterli içselleştirme yok
- Ekonomi yönetimi dışında aktörlerin etkisi süreci zorlaştırıyor
“Türkiye dayanıklı ama planlama sorunu var”
Kara, Türkiye ekonomisinin krizlere karşı dirençli olduğunu ancak uzun vadeli planlama konusunda zayıf kaldığını da ifade etti. Buna karşın kısa vadeli kriz yönetiminde başarılı bir performans sergilendiğini vurguladı. Bu durumun, ekonomik dalgalanmalara karşı hızlı tepki verilmesini sağladığı ancak sürdürülebilir büyüme açısından risk oluşturduğu değerlendiriliyor.
esnek kur çağrısı öne çıkıyor
Kara’nın değerlendirmeleri, Türkiye’de kur politikası ve para politikası çerçevesine yönelik yeni bir tartışma alanı açıyor. Özellikle mevcut modelin reel sektör üzerindeki etkileri ve uzun vadeli sürdürülebilirliği, ekonomi çevrelerinde daha fazla sorgulanmaya başlanmış durumda. Ekonomistler, kurun daha esnek bir yapıya kavuşmasının, hem dış şoklara karşı direnç hem de ekonomik denge açısından kritik bir adım olabileceğine işaret ediyor.
