Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri (GAİB) üyeleri, 2025’in ilk 8 ayında hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri ihracatında güçlü bir performans sergileyerek 2,3 milyar dolar gelir elde etti. Bölgenin ihracatında özellikle ayçiçek yağı öne çıkarken, buğday unu ihracatında ise belirgin bir düşüş yaşandı. GAİB verilerine göre, ayçiçek yağı ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 19,5 artışla 400,4 milyon dolara yükseldi. Güneydoğu Anadolu Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Celal Kadooğlu, Ukrayna ve Rusya’daki stokların tükenme noktasına gelmesinin, küresel arz daralmasıyla birlikte fiyatları yukarı çektiğini belirtti. Kadooğlu, ayçiçek yağı ihracatında birim fiyatların yüzde 23’ten fazla arttığını aktararak, “Devam eden kuraklık endişeleri fiyatların önümüzdeki aylarda da yüksek seyredeceğine işaret ediyor. Ayçiçeği tohumu ithalatında gümrük vergilerinin güncellenmesi, hem arz güvenliğini korumak hem de ihracatçının maliyetlerini düşürmek için kritik” dedi.
Buğday Ununda Büyük Gerileme
Türkiye’nin son 12 yıldır dünya liderliğini koruduğu buğday unu ihracatı, 2025’te ciddi bir sınavla karşı karşıya. İlk 8 ayda ihracat miktarı yüzde 35’e yakın düşüşle 1,5 milyon tona, gelir ise yüzde 33,7 azalışla 575,5 milyon dolara geriledi. Kadooğlu, bu düşüşte özellikle Irak’taki gelişmelerin belirleyici olduğunu söyledi. Irak’ın yerli buğday ve un üretimini sübvansiyonlarla desteklemesi, ithalat düzenlemelerinin sıkılaştırılması ve gümrükte yaşanan aksaklıkların Türkiye’nin ihracatını olumsuz etkilediğini vurguladı. GAİB’in aktardığı rakamlar, Güneydoğu Anadolu’nun hububat ve bakliyat ihracatında Türkiye ekonomisi için kritik rolünü bir kez daha ortaya koydu. Ayçiçek yağı ihracatında elde edilen artış, bölgenin potansiyelini gözler önüne sererken, buğday unu tarafındaki gerileme ise yeni stratejilere duyulan ihtiyacı gündeme taşıdı.
