Türkiye ekonomisi 2025 yılının üçüncü çeyreğinde büyüme ivmesini korudu. TÜİK’in açıkladığı dönemsel Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) sonuçlarına göre ekonomi, zincirlenmiş hacim endeksiyle bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 3,7 oranında büyüdü. Böylece yılın üçüncü çeyreği, iç talep ve yatırım harcamalarının desteklediği ılımlı fakat dengeli bir büyüme görünümü sundu. Ekonomiyi oluşturan ana faaliyet kolları incelendiğinde en güçlü artış inşaat sektöründe yaşandı. Sektör, geçen yılın aynı çeyreğine göre yüzde 13,9 büyüyerek çeyreğin lokomotifi oldu. Diğer dikkat çeken sektörlerdeki büyüme oranları ise şöyle:
- Finans ve sigorta faaliyetleri: yüzde 10,8
- Bilgi ve iletişim: Yüzde 10,1
- Ürün üzerindeki vergiler eksi sübvansiyonlar: Yüzde 9,6
- Diğer hizmet faaliyetleri: Yüzde 7,1
- Sanayi: Yüzde 6,5
- Ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetleri: Yüzde 6,3
- Mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri: Yüzde 4,4
- Gayrimenkul faaliyetleri: Yüzde 4,2
- Kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri: Yüzde 2,1
Tek daralma yaşayan sektör ise tarım oldu. Tarımda yıllık bazda yüzde 12,7’lik bir küçülme kaydedildi.
GSYH Çeyreklik Bazda Yüzde 1,1 Artış Gösterdi
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH, bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,1 arttı. Takvim etkisinden arındırılmış veri ise yıllık bazda yüzde 3,4 büyümeye işaret etti. Bu görünüm, üçüncü çeyrekte ekonomik aktivitenin çeyreklik ölçekte de hız kazandığını ortaya koydu. Üretim yöntemiyle hesaplanan GSYH, cari fiyatlarla:
- 17 trilyon 424 milyar 718 milyon TL oldu
- Yıllık bazda artış yüzde 41,6 olarak gerçekleşti
- ABD doları bazında GSYH: 432 milyar 880 milyon dolar
- Cari fiyatlardaki genişleme, hem fiyat etkisini hem de reel büyüme katkısını yansıtıyor.
Harcamalar Cephesi: İç Talep Güçlü
Harcama yöntemiyle GSYH bileşenleri incelendiğinde:
- Hanehalkı tüketimi: Yüzde 4,8 arttı
- Devletin nihai tüketim harcamaları: Yüzde 0,8 arttı
- Gayrisafi sabit sermaye oluşumu (yatırımlar): Yüzde 11,7 arttı
Yatırım kalemindeki çift haneli artış, özellikle inşaat sektöründeki güçlü performansla uyumlu bir görünüm sergiliyor.
Dış Ticaret Dengesi: İhracat Düştü, İthalat Arttı
Üçüncü çeyrekte dış ticarette göreli zayıf bir tablo dikkat çekti:
- Mal ve hizmet ihracatı: Yüzde 0,7 azaldı
- Mal ve hizmet ithalatı: Yüzde 4,3 arttı
Bu gelişme, net ihracatın büyümeye negatif katkı verdiğini gösteriyor. İşgücü gelirleri, ekonomik faaliyetlerdeki genişlemeye paralel olarak güçlü artış kaydetti:
- İşgücü ödemeleri: Yüzde 41,1 arttı
- Net işletme artığı/karma gelir: yüzde 43,5 arttı
GSYH içerisindeki paylara bakıldığında:
- İşgücü ödemelerinin payı: Yüzde 35,0
- Net işletme artığı/karma gelirin payı: Yüzde 46,7
İşgücü payı geçen yılki oranla aynı kaldı; işletme artığı ise hafif yükseldi.
2025 yılının üçüncü çeyreği, özellikle inşaat, finans ve bilgi-iletişim gibi sektörlerdeki güçlü performansla desteklenen dengeli bir büyüme dönemi olarak kayda geçti. İç talep ve yatırımlar büyümeyi taşırken, dış ticaret tarafındaki zayıflık büyümeyi sınırlayan unsur oldu. Tarımdaki daralma ise genel görünümde aşağı yönlü bir risk oluşturdu. Bütünlüklü olarak bakıldığında Türkiye ekonomisi, küresel belirsizliklere rağmen üçüncü çeyrekte ılımlı ama istikrarlı bir büyüme profili çizdi.
