Federal Reserve Education’a göre ABD Merkez Bankası’nın bilanço büyüklüğü zaman içinde değişebiliyor; bu değişim uzun vadede kamuoyunun Fed yükümlülüklerine olan talebiyle şekilleniyor. Fiziki para, rezervler ve ters repo işlemleri bu talebin parçası olarak öne çıkıyor.
Fed bilançosu neden büyür?
Kaynağa göre Fed’in bilançosu, ekonomik ve finansal krizler sırasında büyüyebiliyor. Bunun yanında finansal sistemdeki yapısal değişimler ve Fed’in para politikasını uygulama biçimindeki farklılıklar da bilanço büyüklüğünü etkileyebiliyor.
2008 ve 2020’de Fed, hanehalkı ve işletmelere kredi akışını desteklemek ve ekonomik toparlanmayı güçlendirmek için geniş çaplı varlık alım programları başlattı. Bu programlarda Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC), uzun vadeli Hazine tahvilleri ile devlet kurumlarına ait menkul kıymetlerden büyük miktarlarda satın alım yaptı.
Bu alımların amacı, uzun vadeli faiz oranları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturmak ve genel finansal koşulları gevşetmekti. Kaynak, finansal kriz ve COVID-19 salgını sonrasında yapılan büyük ölçekli alımların, kritik bir dönemde ek politika desteği sağladığını ve ABD ekonomisini desteklediğini belirtiyor.
Fed bilançosu neden küçülür?
Aynı kaynağa göre, ekonomik ve finansal koşullar yeterince iyileştiğinde FOMC, menkul kıymet varlıklarını zaman içinde öngörülebilir bir şekilde azaltma sürecini başlatabiliyor. Böylece Fed bilançosunun boyutu kademeli olarak küçülüyor.
Uzun vadede bilanço büyüklüğünün bir başka belirleyicisi de ABD ekonomisindeki trend büyüme olarak aktarılıyor. Ekonominin büyümesiyle birlikte Fed yükümlülüklerine olan talep de kalıcı olarak değişebiliyor.
Kaynak ayrıca, likidite düzenlemeleri ve bankacılık sistemindeki likidite risk yönetimi uygulamalarının rezervlere ve diğer Fed yükümlülüklerine olan talebi belirgin biçimde artırdığını vurguluyor. Bu nedenle Fed bilançosunun yalnızca kriz dönemlerinde değil, yapısal koşullar değiştikçe de farklılaşabildiği belirtiliyor.
- Uzun vadede belirleyici olan unsur, Fed yükümlülüklerine yönelik talep.
- Kriz dönemlerinde bilanço, varlık alımlarıyla genişleyebiliyor.
- Koşullar iyileştiğinde menkul kıymetler kademeli olarak azaltılabiliyor.
- Rezerv talebi, likidite düzenlemeleri ve banka içi risk yönetimi de etkili oluyor.
Bu içerik bilgilendirme amacı taşır. Yatırım tavsiyesi değildir.
Temsili illüstrasyon
Federal Reserve Board: açıklayıcı kaynak. Türkçe uyarlama: FinansTaksi.
