Doğal gaz faturalarında uzun süredir tartışılan kademeli tarife uygulaması için geri sayım başladı. Elektrik faturalarında hayata geçirilen ve tüketim miktarına göre desteklerin yeniden düzenlendiği model, 2026 yılı itibarıyla doğal gaz için de uygulanacak. Yeni sistemle birlikte, hanelerin ne kadar doğal gaz tükettiği doğrudan fatura tutarını belirleyecek. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından hazırlanan düzenlemeye göre, belirlenen tüketim sınırını aşan aboneler devlet desteği kapsamı dışında kalacak. Bu gruptaki kullanıcılar, doğal gazı daha yüksek birim fiyat üzerinden kullanacak ve faturalarında belirgin artışlarla karşılaşacak.
Tüketim Arttıkça Fatura Da Artacak
Yeni uygulamada temel kriter, hanelerin aylık doğal gaz tüketimi olacak. Belirlenen sınırın altında kalan aboneler, mevcut destekli tarifeden yararlanmaya devam edecek. Ancak bu sınırın üzerine çıkanlar için sübvansiyon kaldırılacak. Amaç, sınırlı kamu kaynaklarının daha verimli kullanılması ve yüksek tüketim yapan abonelerin gerçek maliyetle karşı karşıya kalması. Böylece düşük ve orta düzey tüketimi olan hanelerin korunması hedefleniyor.
Şehir Şehir Farklı Kotalar Belirlenecek
Kademeli tarife uygulamasında tüm Türkiye için tek bir tüketim limiti uygulanmayacak. Düzenlemede, şehirlerin iklim koşulları ve ortalama doğal gaz kullanım verileri esas alınacak. Kış aylarının daha sert geçtiği ve ısınma ihtiyacının yüksek olduğu şehirlerde tüketim kotası daha yüksek tutulacak. İklimin daha ılıman olduğu bölgelerde ise daha düşük sınırlar belirlenecek. Bu yöntemle bölgesel adaletsizliklerin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Elektrikteki Model Doğal Gaza Uyarlanıyor
Uygulamanın temelinde, elektrik faturalarında hayata geçirilen kademeli tarife modeli bulunuyor. Elektrikte yıllık 5 bin kilovatsaatlik tüketim sınırının aşılması durumunda aboneler, destekten çıkarılmış ve faturalar iki katına varan oranlarda artmıştı. Benzer bir mekanizma doğal gaz için de geçerli olacak. Belirlenen tüketim limitinin aşılması halinde, kullanıcılar destekli fiyat yerine piyasa koşullarına daha yakın bir bedel ödeyecek. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, daha önce yaptığı açıklamalarda uygulamanın çerçevesini netleştirmişti. Bayraktar, doğal gaz tüketiminin şehirden şehre ciddi farklılıklar gösterdiğine dikkat çekmişti. Her il için aylık ortalama tüketim değerlerinin belirleneceğini ifade eden Bayraktar, bu ortalamanın yüzde 50 üzerinde tüketim yapan abonelerin destek grubundan çıkarılacağını vurgulamıştı.
Abonelerin Yüzde 84’ü Etkilenmeyecek
Bakanlık verilerine göre yeni sistem, toplumun büyük bir kesimini doğrudan etkilemeyecek. Örnek olarak Ankara’da aylık ortalama doğal gaz tüketimi yaklaşık 180 metreküp, Erzurum’da ise 200 metreküpün üzerinde seyrediyor. Bu ortalamaların yüzde 50 üzerinde tüketim yapan aboneler destek kapsamı dışında kalacak. Yapılan hesaplamalara göre, uygulamanın başlaması halinde abonelerin yaklaşık yüzde 84’ünün faturasında herhangi bir değişiklik olmayacak.
Yüksek Tüketim Yapan Azınlık Hedefte
Açıklamalara göre toplam abonelerin yalnızca yüzde 16’sı, belirlenen tüketim sınırının üzerinde doğal gaz kullanıyor. Ancak bu grubun toplam doğal gaz tüketiminin yaklaşık yarısını oluşturduğu belirtiliyor. Yeni tarife modeliyle, yüksek tüketim yapan bu kesimin sübvansiyonlardan yararlanmasının önüne geçilmesi ve enerji kullanımında daha dengeli bir yapı oluşturulması hedefleniyor. Yetkililer, kademeli tarifenin temel amacının cezalandırma değil, tasarrufu teşvik etmek ve kamu desteklerini ihtiyaç sahiplerine yönlendirmek olduğunu vurguluyor. 2026 yılında devreye alınması planlanan uygulamanın detaylarının önümüzdeki aylarda netleşmesi bekleniyor. Yeni sistemle birlikte doğal gaz faturalarında “ne kadar tüketirsen, o kadar ödersin” dönemi resmen başlamış olacak.
