Yurt dışı üretici fiyatları, Ekim 2025’te artış trendini sürdürdü. Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE), bir önceki aya göre yüzde 0,90, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 28,75 arttı. Endeksteki yıllık artışın sınırlı hızlanma içerdiği görülse de fiyat seviyelerinin yüksek kalması, ihracata konu olan ürünlerde maliyet baskısının devam ettiğini gösteriyor. Yılın başından bu yana endekste toplam artış yüzde 28,69, son 12 aylık ortalamalarda ise yüzde 25,13 olarak belirlendi. Veriler, dış pazarlara yönelik üretimde fiyatların hem döviz etkisi hem de küresel talep koşullarıyla birlikte yükseldiğine işaret ediyor.
İmalat Ürünleri yüzde 28,68 Arttı
Sanayinin iki ana sektöründen imalat sanayinde fiyatlar yıllık yüzde 28,68 yükseldi. Madencilik ve taş ocakçılığı ise %32,78’lik artışla imalat sektörünü geride bıraktı. Bu durum, hem hammadde hem de işlenmiş ürünlerde fiyat baskısının sürdüğünü gösteriyor. Alt sektör bazında, üretim maliyetlerindeki artış özellikle ara malları ve tüketim mallarında belirginleşti. Ana sanayi gruplarına göre yıllık artış oranları:
- Ara malları: Yüzde 25,85
- Dayanıklı tüketim malları: Yüzde 35,80
- Dayanıksız tüketim malları: Yüzde 36,17
- Enerji: Yüzde 14,35
- Sermaye malları: Yüzde 27,64
Özellikle tüketim mallarındaki yıllık artış, ihracat ürünlerinde fiyatların daha sert yükseldiğini ve küresel talebin baskısının yerli üretim fiyatlarını etkilemeye devam ettiğini ortaya koyuyor.
Aylık Fiyat Artışlarında Madencilik Öne Çıktı
Ekim ayında sektörler arasındaki fiyat değişimleri, maliyet hareketlerinin farklılaştığını gösterdi. Aylık değişimler:
- Madencilik, taş ocakçılığı: Yüzde 4,74 artış
- İmalat: Yüzde 0,83 artış
Aylık bazda ana sanayi gruplarında en güçlü yükseliş dayanıklı tüketim mallarında (yüzde 2,82) gerçekleşti. Enerji fiyatları ise %3,50’lik düşüşle tek azalış yaşayan grup oldu. Bu tablo, enerji maliyetlerinin bir miktar gerilediğini ancak üretim girdilerindeki genel artışı frenleyecek düzeyde olmadığını gösteriyor.
Üretimde Maliyet Baskısı Devam Ediyor
Veriler, ihracatçı firmaların maliyet yapısında hâlâ yüksek fiyat seviyeleriyle karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor. Fiyat artışlarının nedenleri arasında:
- Küresel hammadde fiyatlarının dalgalı seyri,
- Döviz kuru hareketlerinin maliyetlere yansıması,
- Tüketim mallarında artan talep kaynaklı fiyat artışları,
- İthal girdilere bağlı üretimde kur maliyetlerinin etkisi gibi faktörler öne çıkıyor.
Bu baskılar, önümüzdeki dönemde ihracat fiyatlarının yüksek seyrini koruyabileceği ve küresel talep daralmasıyla birleştiğinde üretici üzerinde baskı yaratabileceği anlamına geliyor.
YD-ÜFE verileri, dış pazarlara yönelik üretimde fiyatların yüksek seyrini koruduğunu ve üretim maliyetlerindeki artışın özellikle tüketim ve yatırım ürünlerinde baskı yaratmaya devam ettiğini gösteriyor. Enerji maliyetlerindeki kısa süreli düşüşün ise genel artış eğilimini sınırlayacak düzeyde olmadığı görülüyor. Önümüzdeki süreçte küresel piyasa talepleri, enerji maliyetleri ve kur hareketleri, üretici fiyatlarına yön vermeye devam edecek. Veriler, ihracat maliyetlerinin yüksek, fiyat rekabetinin ise daha zor bir dönemde ilerlediğine işaret ediyor.
