Dünya çelik piyasasının uzun yıllardır tartışmasız lideri olan Çin, artık üretimde ve talepte gerileme dönemine girmiş durumda. Ham çelik üretimi mayıstan bu yana üst üste dört aydır düşüş gösteriyor. Ağustos 2025 itibarıyla üretim yüzde 0,7 gerileyerek 77,4 milyon ton seviyesinde kaldı. Yılın ilk sekiz ayında ise toplam üretim, geçen yıla göre yüzde 2,8 azalarak 671,8 milyon ton oldu. Üreticiler kârlılığı koruyabilmek için kapasiteyi kısarken, eski ve verimsiz tesisler kapatılıyor, yeni yatırımlar erteleniyor.
Talepteki Gerileme ve Kapasite Fazlası
Araştırma kuruluşu Wood Mackenzie’nin tahminlerine göre, Çin’in çelik talebi önümüzdeki on yıl boyunca her yıl 5-7 milyon ton azalacak. Ülkenin küresel çelik talebindeki payı 2024’teki yüzde 49’dan 2050’de yüzde 31’e kadar gerileyebilir. Bu tablo, yalnızca 2025’te 50 milyon ton, uzun vadede ise 350 milyon tonluk kapasite fazlası anlamına geliyor. Çinli politika yapıcılar da bu gerilemeyi kabullenmiş durumda. Açıklanan resmi planlar, verimsiz tesislerin kapatılmasını ve üretimin çevreci, daha verimli fabrikalarda yoğunlaştırılmasını hedefliyor.
İhracat ve Ticarette Pay Kaybı
Çin’in çelik ihracatı da baskı altında. Anti-damping vergileri ve koruyucu düzenlemeler, ihracatın küresel ticaretteki payını düşürüyor. 2024’te 381 milyon ton olan küresel ticaret hacminin bu yıl yüzde 5,4 daralması bekleniyor. Çin’in çelik ihracatının küresel üretime oranının mevcut yüzde 25 seviyesinden yüzde 12’ye kadar gerilemesi öngörülüyor. Bu durum, tedarik zincirlerinde yerel ve bölgesel üretim merkezlerinin önemini artırıyor.
Küresel Dengeler Değişiyor
Çin hâlâ devasa üretim altyapısıyla küresel arz üzerinde belirleyici bir oyuncu. Ancak kapasite fazlasının büyüklüğü, ülkenin rolünü sınırlıyor. 2024–2050 döneminde yaklaşık 240 milyon tonluk üretim kesintisi olacağı tahmin ediliyor. Buna karşın küresel çelik üretiminde büyüme hızı yıllık ortalama yalnızca %0,7 olacak. Bu mütevazı büyüme, Çin’in gerileyen ağırlığı ile Hindistan ve Güneydoğu Asya’nın yükselişi arasında yeni bir denge kurulacağına işaret ediyor.
Hindistan ve Güneydoğu Asya Yeni Çekim Merkezleri
Çin’in zayıfladığı noktada Hindistan ve Güneydoğu Asya öne çıkıyor. Hindistan: 2024’te yüzde 8 büyüyen talep, 2025’te de yüzde 7’nin üzerinde artış bekleniyor. Altyapı yatırımları, ulaşım projeleri ve yenilenebilir enerji alanındaki yatırımlar bu büyümeyi destekliyor. 2050’ye kadar Hindistan’ın talebini üç katına çıkararak küresel payını %8’den %21’e yükseltmesi bekleniyor. Güneydoğu Asya: Vietnam, Tayland ve Endonezya gibi ülkelerde hızlı şehirleşme ve sanayileşme öne çıkıyor. Bölgenin talebi 2024’te yüzde 6, 2025’te yüzde 4 büyüme kaydedecek. 2050’ye kadar bölgenin küresel talep payının %5’ten %10’a yükselmesi öngörülüyor.
Yeni Dönemin Başlangıcı
Çin’in yıllardır süregelen çelik egemenliği artık duraklama devrine girdi. Küresel talepteki düşüş, kapasite fazlası ve ticaretteki daralma ülkenin rolünü azaltıyor. Buna karşılık Hindistan ve Güneydoğu Asya, yeni yatırım ve talep merkezleri olarak yükseliyor. Önümüzdeki 25 yıl, küresel çelik piyasasında Çin’in ağırlığının azalması ve Asya’nın yeni aktörlerinin öne çıkması ile şekillenecek.
