Merkez Bankası’nın temmuz ve eylülde yaptığı politika faiz indirimlerine rağmen, bankacılık sektöründe TL mevduat faizleri rekor seviyelere tırmandı. Politika faizinin %40,5 seviyesinde olmasına karşın bankalar, %44 ile %48 arasında değişen faiz oranlarıyla mevduat toplamak için yarışıyor. Kimi bankalar kısa vadeli de olsa “hoş geldin” faizleriyle %46-48 bandını yakalayarak müşterileri cezbetmeye çalışıyor. Bu hareketliliğin arkasında, Merkez Bankası’nın uyguladığı makroihtiyati tedbirler var. Düzenleme gereği, her ayın son haftasında bankaların TL mevduat oranı %60’ın altında kalırsa ceza uygulanıyor. Bu oranı yakalamak için kamu ve özel bankalar arasında adeta kıyasıya bir rekabet başladı.
0,5 Puan İçin Mevduat Transferi
Bankacılık kaynaklarının aktardığına göre, büyük tutarlı mevduatlar yalnızca 0,5 puanlık faiz farkı için bile bankalar arasında el değiştiriyor. Bu nedenle, bankaların üst yönetimleri dahi devreye girerek yüksek faizlerle müşteri çekmeye çalışıyor. Bir bankacılık yetkilisi, TL mevduat oranı %56 olan bir bankanın mevcut durumda 1 milyar lirayı aşan ceza riskiyle karşı karşıya kaldığını, bu yüzden son günlerde vites artırarak agresif mevduat toplama politikası izlediğini belirtti.
Bankaların Stratejileri
- Kredi kullandır, mevduata koy: Bazı bankalar, kullandırdıkları kredileri cuma gününe kadar mevduatta göstererek oranı yükseltmeye çalışıyor.
- Döviz bozdur: Bankaların döviz varlıklarını bozdurup TL’ye çevirmesi öneriliyor. Hesaplama sonrası dövizler yerine konuluyor.
- Kısa vadeli cazip oranlar: Özellikle yeni müşteri çekmek için kısa süreli yüksek faizli “hoş geldin” kampanyaları yaygınlaşıyor.
Güncel Veriler
- BDDK verilerine göre: 12 Eylül ile biten hafta itibarıyla standart TL mevduat hacmi 14,73 trilyon lira, toplam mevduat hacmi ise 24,5 trilyon lira seviyesinde.
- TL mevduatın payı: %60,1 düzeyinde. Sektör genelinde hedef tutturulmuş görünse de banka bazında ciddi farklar bulunuyor.
- Özellikle gerçek kişi mevduat oranında istenilen seviyeyi yakalayamayan bankalar, cezadan kaçınmak için agresif adımlar atıyor.
Merkez Bankası’nın faiz indirimleri piyasada borçlanma maliyetlerini düşürürken, ceza riski bankaları yüksek mevduat faizi vermeye zorluyor. Bu tablo, makroihtiyati tedbirlerin piyasa dinamiklerini nasıl şekillendirdiğini bir kez daha ortaya koyuyor. Bankaların ay sonuna kadar vereceği kararlar, yalnızca mevduat faizlerini değil, aynı zamanda kredi piyasasının da yönünü belirleyecek.
