Türkiye ekonomisinin dış denge görünümüne ilişkin kritik veri açıklandı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) yayımladığı 2025 Kasım ayı Ödemeler Dengesi İstatistikleri, cari işlemler hesabında beş ay aranın ardından yeniden açık verildiğini ortaya koydu. Buna göre cari denge, Kasım ayında 3 milyar 996 milyon dolar açık kaydetti. Alt kalemlere bakıldığında, altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı 2 milyar 132 milyon dolar fazla verdi. Ancak dış ticaretteki olumsuz tablo, genel dengeyi aşağı çekti. Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 6 milyar 385 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Yıllıklandırılmış açık 23,2 milyar dolara çıktı
TCMB verilerine göre, yıllıklandırılmış bazda cari açık 23,2 milyar ABD doları seviyesine yükseldi. Aynı dönemde dış ticaret dengesi 68,4 milyar dolar açık verirken, hizmetler dengesi ekonomiye güçlü destek sağlamayı sürdürdü. Hizmetler dengesi kaynaklı yıllıklandırılmış fazla 63,3 milyar dolar oldu. Buna karşın, birincil gelir dengesi 17,8 milyar dolar, ikincil gelir dengesi ise 328 milyon dolar açık verdi. Özellikle kâr transferleri ve faiz ödemeleri, birincil gelir dengesindeki bozulmada belirleyici oldu.
Turizm ve taşımacılık dengeyi destekledi
Kasım ayında hizmetler dengesi kaynaklı net girişler 3 milyar 926 milyon dolar olarak kaydedildi. Bu kalem altında;
- Seyahat gelirleri 3 milyar 108 milyon dolar,
- Taşımacılık gelirleri ise 1 milyar 717 milyon dolar net katkı sağladı.
- Turizm gelirlerinin güçlü seyri, cari açığın daha da derinleşmesini sınırlayan temel unsur olarak öne çıktı.
Cari açığın finansmanında krediler öne çıktı
2025 Kasım itibarıyla yıllıklandırılmış cari açığın finansmanında krediler 30,1 milyar dolar ile en yüksek katkıyı sağladı. Net doğrudan yatırımlar 4,8 milyar dolar düzeyinde katkı verirken, bazı kalemler ise finansman tarafında baskı oluşturdu.
Bu çerçevede;
- Net portföy yatırımları 3,0 milyar dolar,
- Ticari krediler 1,4 milyar dolar,
- Net efektif ve mevduatlar 6,5 milyar dolar negatif yönlü etki yaptı.
Aynı dönemde Merkez Bankası’nın döviz cinsinden net rezervlerinde 19,4 milyar dolarlık azalış yaşandı.
Doğrudan yatırımlar sınırlı kaldı
Kasım ayında doğrudan yatırımlar kaynaklı net girişler 343 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Yurt dışı yerleşiklerin Türkiye’ye yaptığı toplam doğrudan yatırımlar 990 milyon dolar artarken, yurt içi yerleşiklerin yurt dışındaki doğrudan yatırımları 647 milyon dolar yükseldi. Gayrimenkul kaleminde ise dikkat çeken bir denge gözlendi. Yurt içi yerleşikler yurt dışında 201 milyon dolarlık gayrimenkul alımı yaparken, yabancıların Türkiye’deki net gayrimenkul alımı 218 milyon dolar oldu.
Veriler, hizmet gelirlerinin cari dengeyi desteklemeye devam ettiğini ancak dış ticaret açığı ve finansman kalemlerindeki kırılganlıkların yeniden belirginleştiğini gösteriyor. Beş ay sonra gelen cari açık, önümüzdeki dönemde dış ticaret performansı, turizm gelirleri ve sermaye girişlerinin ekonomi yönetiminin öncelikli gündem maddeleri olmaya devam edeceğine işaret ediyor.
