BRICS ülkeleri, ABD Başkanı Donald Trump’ın tarife politikalarının tetiklediği ticaret gerilimleri ve artan küresel belirsizliklere karşı ortak tepki gösterdi. Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva’nın ev sahipliğinde düzenlenen çevrim içi BRICS Liderler Zirvesi’ne Çin, Mısır, Endonezya, İran, Rusya, Güney Afrika ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin de aralarında bulunduğu çok sayıda üye ülke katıldı.
“Haksız ve Yasa Dışı Uygulamalar”
Zirvede konuşan Lula, isim vermeden ABD’yi işaret ederek, “Ülkelerimiz, haksız ve yasa dışı ticaret uygulamalarının kurbanı haline geldi. Pazarları ele geçirmek ve iç işlerine müdahale etmek için gümrük vergisi şantajı normalleştiriliyor.” ifadelerini kullandı. Lula, BRICS’in küresel GSYH’nin yüzde 40’ını, dünya ticaretinin yüzde 26’sını ve dünya nüfusunun yaklaşık yarısını temsil ettiğini hatırlatarak, “İkincil yaptırımlar dost ülkelerle ticari ilişkilerimizi güçlendirme özgürlüğümüzü kısıtlıyor.” dedi.
Çin’den “Çok Taraflılık” Çağrısı
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD’nin tarife politikalarını doğrudan hedef alarak, tek taraflılık ve korumacılığın dünya ekonomisini zayıflattığını söyledi. Şi, “Küresel Güney’in ön safında yer alan BRICS ülkeleri, çok taraflılığı ve adil ticaret sistemini birlikte savunmalı.” çağrısında bulundu. ABD’nin ticaret savaşlarının uluslararası ticaret kurallarını zedelediğini belirterek, BRICS’in açıklık ve kapsayıcılık ilkeleriyle hareket etmesi gerektiğini vurguladı.
Moskova ve Tahran’dan Sert Mesajlar
Zirveye katılan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de BRICS üyeleri arasında ticaret, finans, yatırım ve ekonomi alanlarında işbirliğini güçlendirme gereğine dikkat çekti. Kremlin’den yapılan açıklamada, zirvede küresel ekonomik tablo ışığında üyeler arası dayanışmanın artırılmasının ele alındığı belirtildi. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Batı yaptırımlarına karşı “BRICS ortak cephesi” oluşturulması çağrısında bulundu. Pezeşkiyan, yaptırımların bağımsız ülkelerin ulusal çıkarlarını tehdit ettiğini, küresel işbirliğini baltaladığını ve sürdürülebilir kalkınmayı imkânsız hale getirdiğini ifade etti.
Latin Amerika’dan Eleştiri: “ABD Uyuşturucu Ticaretinde Merkez”
Zirveye katılan Venezuela temsilcileri ise ABD’yi hedef alarak, yasa dışı uyuşturucu ticaretinde merkez ülke haline geldiğini ileri sürdü. Bu açıklama, BRICS bloğunun yalnızca ekonomik değil, siyasi alanda da ABD’ye karşı güçlü bir muhalefet platformu oluşturduğunu gösterdi. BRICS ülkeleri, ABD’nin yükselen gümrük vergileri ve yaptırım politikalarına karşı ortak duruş sergiledi. Zirvede öne çıkan mesaj, “tek taraflılığa karşı çok taraflılık” oldu. BRICS liderleri, küresel ticarette adil rekabetin sağlanması için birlikte hareket etme kararlılığı ortaya koydu.
