Avrupa Birliği, elektronik atıkların azaltılması ve cihaz ömrünün uzatılması hedefiyle teknoloji sektöründe önemli bir dönüşüm başlatıyor. Yeni düzenleme kapsamında, akıllı telefon üreticilerinin tasarım anlayışını kökten değiştirecek kurallar devreye alınacak. 2023 yılında onaylanan Batarya Yönetmeliği doğrultusunda hazırlanan düzenlemeyle birlikte, uzun süredir tartışma konusu olan “çıkarılamayan batarya” dönemi sona erecek.
Kullanıcı Değiştirilebilir Batarya Zorunlu Olacak
Yeni kurallara göre, 18 Şubat 2027’den itibaren piyasaya sunulacak tüm yeni akıllı telefonlarda bataryanın kullanıcı tarafından kolayca çıkarılabilir ve değiştirilebilir olması gerekecek. Bu sayede kullanıcılar, batarya değişimi için teknik servislere bağımlı kalmadan basit araçlarla cihazlarını tamir edebilecek. Düzenleme, “kullan-at” modelinden uzaklaşarak tamir edilebilirlik ve yeniden kullanım odaklı bir sistem oluşturmayı amaçlıyor.
Üreticilere Yeni Yükümlülükler
Düzenleme yalnızca batarya değişimini kapsamıyor. Üreticilere yönelik önemli yükümlülükler de getiriliyor:
- Yedek parçaların, ürünün satıştan kalkmasının ardından en az 7 yıl boyunca erişilebilir olması
- Tamir kılavuzlarının kullanıcılar ve bağımsız servisler için açık hale getirilmesi
- Bağımsız tamir hizmetlerinin engellenmemesi
Bu adımlar, tüketicilerin cihazlarını daha uzun süre kullanabilmesini destekleyecek.
Batarya Performansına Standart Getirildi
Yeni düzenleme ile batarya performansına da teknik kriterler getiriliyor. Buna göre, bataryaların en az 800 şarj döngüsünden sonra bile başlangıç kapasitesinin yüzde 80’ini koruması gerekecek. Bu şart, kullanıcı deneyimini iyileştirirken cihazların kullanım ömrünü de doğrudan artırmayı hedefliyor.
Tüketiciye 20 Milyar Euro Tasarruf
AB Komisyonu, düzenlemenin ekonomik etkilerine de dikkat çekiyor. Daha uzun ömürlü ve tamir edilebilir cihazlar sayesinde tüketicilerin 2030 yılına kadar toplamda yaklaşık 20 milyar euro tasarruf edebileceği öngörülüyor. Aynı zamanda elektronik atık miktarının azalmasıyla çevresel sürdürülebilirlik açısından da önemli kazanımlar sağlanması hedefleniyor.
Teknoloji Devleri Tasarımlarını Değiştirecek
Düzenleme, başta Apple ve Samsung olmak üzere büyük üreticiler için ciddi bir dönüşüm anlamına geliyor. Şirketlerin daha kolay açılabilen ve tamir edilebilirliği artırılmış cihaz tasarımlarına yönelmesi gerekecek. Her ne kadar düzenleme AB pazarını kapsasa da etkilerinin küresel ölçekte hissedilmesi bekleniyor. Daha önce ortak şarj girişi standardında olduğu gibi, üreticilerin farklı pazarlar için ayrı tasarım geliştirmek yerine küresel ölçekte yeni standartlara uyum sağlaması öngörülüyor. Bu durum, Avrupa merkezli bir düzenlemenin dünya genelinde yeni bir teknoloji standardına dönüşebileceğini gösteriyor.
