OpenAI, 26 Ekim 2026 tarihli açıklamasında matematik, bilgisayar bilimi ve fizik alanlarında uzun süredir çözülemeyen üç bilimsel problemle ilgili yeni sonuçlar elde ettiğini duyurdu. Şirket, yapay zeka modellerinin harmonik analiz, hesaplama karmaşıklığı ve kuantum alan teorisi üzerinde yeni matematiksel ispatlar ürettiğini bildirdi.
Bilgisayar biliminde Üstel Zaman Hipotezi iddiası
OpenAI’ın bilgisayar bilimi başlığındaki çalışması, yaklaşık 30 yıldır araştırılan Üstel Zaman Hipotezi’ne odaklandı. Şirket, yapay zeka sisteminin ETH’nin yanlış olduğunu gösteren bir matematiksel ispat geliştirdiğini ileri sürdü. Açıklamada, sabit genişlikteki CNF formüllerini sağlayan atamaları alt-üstel zamanda ve polinom düzeyinde bellek kullanarak tam olarak sayabilen deterministik bir algoritma sunulduğu belirtildi.
OpenAI’a göre bu algoritmanın 3-SAT problemine uygulanması, Üstel Zaman Hipotezi’nin geçersiz olduğunu ortaya koyuyor. Şirket ayrıca yapay zeka modelinin bu sonuca 16 Ekim 2026 tarihinde ulaştığını, ispatın ise 17 Ekim’de Lean adlı biçimsel doğrulama sistemiyle ifade edilerek kontrol edildiğini açıkladı. Araştırmanın doğal dilde hazırlanan metni ve biçimsel ispatı GitHub üzerinden erişime açıldı.
Matematikte Kakeya ve Stein varsayımları
Matematik alanındaki açıklama, harmonik analiz kapsamında yer alan Sogge’nin yerel düzleştirme varsayımına odaklandı. OpenAI, yapay zeka modellerinin yeni bir yardımcı kısmi diferansiyel denklem kullanarak bu varsayımı iki ve daha yüksek bütün uzaysal boyutlarda ispatlayan bir çalışma geliştirdiğini söyledi. Şirket, bu sonucun Kakeya varsayımı ile Stein’ın kısıtlama varsayımının da tüm boyutlarda çözülmesini sağladığını öne sürdü.
Geometrik ölçü teorisinde önemli bir yer tutan Kakeya varsayımı, farklı yönlerde döndürülebilen bir doğru parçasını içeren kümelerin geometrik özellikleriyle ilgili soruları kapsıyor. OpenAI, modelin 18 Ekim 2026 tarihinde yeni matematiksel sonuca ulaştığını, ertesi gün ispatın Lean sistemiyle biçimselleştirildiğini bildirdi.
Fizikte kuantum alan teorisi için ayrı inceleme
Duyurunun üçüncü bölümünde kuantum alan teorisi ele alındı. OpenAI, yapay zeka modellerinin dört boyutta ayar alanları ve fermiyonlar içeren belirli etkileşimli kuantum alan teorilerinin matematiksel varlığına ilişkin ispatlar geliştirdiğini açıkladı. Şirket, bu çalışmanın Kuantum Renk Dinamiği ile parçacık fiziğinin Standart Modeli’ni kapsayan birleşik bir teorik yapının matematiksel olarak ele alınmasına imkân verdiğini belirtti.
OpenAI ayrıca Yang-Mills teorisinin varlığına ilişkin bir ispat bulunduğunu bildirdi. Ancak açıklamada, Milenyum probleminin bütün koşullarının çözüldüğünün söylenmediği vurgulandı. Fizik alanındaki araştırmaların değerlendirilmesi için Nobel Fizik Ödülü sahibi David Gross’un liderliğinde Michael Douglas, Arthur Jaffe, Igor Klebanov ve Nikita Nekrasov’un yer aldığı bir uzman grubu oluşturuldu. Matematik ve bilgisayar bilimi çalışmalarından farklı olarak fizik araştırmasının bütün teknik belgeleri henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.
OpenAI, üç araştırmanın bilimsel topluluk tarafından incelenmesi için farklı yöntemler uygulanacağını, araştırma metinlerinin tamamlanmış akademik yayınlar değil, bilim insanlarının üzerinde çalışabileceği ham araştırma verileri olarak görülmesi gerektiğini ifade etti. Şirket, oluşturulan grupların bağımsız hareket edeceğini ve akademik hak sahipliği talep etmeyeceğini de bildirdi.
OpenAI ayrıca bilimsel araştırmaları desteklemek için Simons Vakfına 5 milyon dolar katkı sağladığını ve bu kaynağın konferanslar, atölyeler ve özel akademik programlarda kullanılacağını açıkladı.
Bu içerik bilgilendirme amacı taşır. Yatırım tavsiyesi değildir.
Temsili illüstrasyon
Kaynak: Yeni Bakış.
