Budget 2026 kapsamında yayımlanan factsheet, İngiltere’de yerel ve bölgesel büyümeye yönelik bir paket açıkladı. Belgede, yerel liderlerin büyüme politikalarında daha fazla rol üstlenmesi, yetkilerin bölgelere kaydırılması ve büyüme yatırımlarının yerelde hızlandırılması hedefleniyor.
Devolution ve yerel gelirlerde yeni çerçeve
Açıklamaya göre hükümet, İngiltere’de kalan bölgelerle yerel uzlaşıyı tamamlayarak 2028 sonuna kadar tam devolution kapsaması hedefliyor. Bu kapsamda İngiltere nüfusunun yüzde 90’ından fazlasının devolution düzenlemeleri içinde yer alacağı, Kuzey’in tamamının ilk kez bu kapsama gireceği belirtildi.
Factsheet’te, belediyeler ve stratejik otoriteler için daha fazla yetkinin Whitehall’dan bölgelere aktarılacağı ifade edildi. Yetki alanları arasında otobüsler, konut ve beceriler yer alıyor. Ayrıca business rates sisteminin on yılın sonuna kadar tamamen yerel olarak tutulan bir vergiye dönüştürülmesi planlanıyor. Mayors için bu payın Nisan 2027’den itibaren yüzde 20 olacağı, yerel yönetimlerin payının ise gelecek yıllarda en az yüzde 70’e çıkacağı kaydedildi.
Hükümet, business rates tahsilatında kaçınmayla mücadele için Genel Anti-Kaçınma Kuralı getirmeyi ve yerel yönetimlerin hukuki itiraz süreçlerinde dış hukuk masraflarını karşılamayı da planlıyor.
Konut, enerji desteği ve yerel fonlar
Paket içinde İngiltere genelinde 10 bin konut için 1,5 milyar sterlinlik ek kaynak da yer aldı. Bu finansmanın önceliği Social Rent ve özellikle belediye konutları olacak. Böylece Social and Affordable Homes Programme kapsamındaki toplam yatırımın 10 yılda 40 milyar sterlini aşacağı belirtildi. Konseylerin konut yapımı için Public Works Loan Board üzerinden tercihli borçlanma oranlarının bir yıl daha korunacağı da açıklandı.
Yerel yönetimlere yönelik olarak 125 milyon sterlinlik Derelict Buildings Fund ile 60 İngiliz yerel yönetiminin binaları sağlık merkezleri ve sivil alanlara dönüştürmesi hedefleniyor. High Streets Strategy ile de ana caddelerin canlandırılması desteklenecek.
Hanehalkları içinse council tax band A-D içindeki hanelere Ocak 2027’den itibaren 100 sterlinlik Household Energy Payment verilecek. Hükümet, bunun İngiltere’de 20 milyon haneye kadar destek sağlayacağını; ayrıca yerel yönetimlerin en fazla etkilenen haneler için 100 milyon sterlinlik ek destek dağıtacağını duyurdu.
Stratejik otoriteler ve yeni fonlama
Hükümet, Fiscal Devolution Roadmap’ı yayımlayacağını ve bölgesel ile yerel yönetim için yeni bir finansman modeli sunacağını bildirdi. Bu modelde 2028’den itibaren belediye başkanlarına gelir vergisi tahsisi, gelecek yıldan itibaren business rates’ten pay ve stratejik otoritelere Overnight Visitor Levy yetkisi için yasal planlar bulunuyor.
Açıklamada ayrıca dokuz otorite için Mayoral Strategic Authority Business Rates Retention Zones’un ilk dalgası, 2027-28’de 165 milyon sterlinlik Good Growth Funds desteği, 2027-28’de stratejik otoritelere doğrudan 150 milyon sterlin kapasite fonu ve Don Valley, Bristol Temple Quarter ile Leeds South Bank için 28 milyon sterlinlik yeni kaynak yer aldı.
Yerel ve bölgesel yapıya geçiş sürecindeki alanlar için 120 milyon sterlinlik Good Growth Fund incubator capital funding ayrıldığı, yeni devolution anlaşmalarını imzalayan veya 2027-2028’de ilk kez belediye başkanı seçecek alanlara da No10 North Priority Projects Programme desteğinin genişletileceği açıklandı.
Bu içerik bilgilendirme amacı taşır. Yatırım tavsiyesi değildir.
Temsili illüstrasyon
Kaynak: GOV.UK. Crown copyright, OGL v3.0. Turkce ozet ve uyarlama: FinansTaksi.
