Türkiye’de sofralık zeytin ve zeytinyağı sektöründe 2026/27 sezonu öncesinde yüksek rekolte beklentisi öne çıkarken, ihracatta gerileme dikkat çekiyor. Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı M. Emre Uygun, üretim artışını ihracat gelirine dönüştürmek istediklerini; ancak yükselen maliyetler, finansmana erişim sorunları ve uluslararası ticaretteki engellerin rekabet gücünü zorladığını söyledi.
Ocak-eylül döneminde ihracat geriledi
Türkiye’nin zeytin ve zeytinyağı ihracatı 2026 yılının ocak-eylül döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 28 azalarak 381 milyon dolardan 273 milyon dolara indi. Aynı dönemde ihracat miktarı da 121 bin tondan 87 bin tona geriledi. Veriler, sektörün dış satımında hem değer hem de hacim tarafında belirgin bir daralmaya işaret ediyor.
Alt kalemlerde de düşüş görüldü. Siyah zeytin ihracatı miktar bazında yüzde 14 azalarak 48,1 bin tona, değer bazında yüzde 9 düşerek 127 milyon dolara indi. Yeşil zeytin ihracatı yüzde 19 azalışla 14,4 bin ton olurken, ihracat geliri yüzde 11 düşüşle 41,3 milyon dolar olarak kaydedildi.
Zeytinyağında düşüş daha sert oldu
Zeytinyağı ihracatında gerileme daha belirgin gerçekleşti. İhracat miktarı yüzde 53 düşerek 15,7 bin tona, ihracat geliri ise yüzde 48 azalarak 82,1 milyon dolara geriledi. Prina yağı ihracatı da miktar ve değer bazında yüzde 40 düşüşle 8,6 bin ton ve 22,8 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti.
Uygun, sahadan gelen verilerin 2026/27 sezonunda sofralık zeytin ve zeytinyağı üretiminde yüksek rekolteye işaret ettiğini aktardı. Ancak İspanya, İtalya, Yunanistan ve Tunus gibi önemli üretici ülkelerde de yüksek rekolte beklendiğini, bunun Türk zeytinyağının ihracat olanaklarını sınırlayabileceğini ifade etti.
Uluslararası pazarlarda ticaret engelleri
Birlik Başkanı, sektörün ABD ve Avrupa Birliği’nde gümrük vergileri ile kota uygulamalarından etkilendiğini belirtti. ABD’nin Türk ürünlerine uyguladığı yüzde 12,5 oranındaki ilave gümrük vergisinin kaldırılmasını isterken, Avrupa Birliği’nde 100 ton olan zeytinyağı kotasının en az 60 bin tona yükseltilmesi gerektiğini söyledi.
Uygun ayrıca Birleşik Krallık ile yürütülen serbest ticaret anlaşması görüşmelerine değindi ve Türk zeytin ile zeytinyağının bu pazara sıfır gümrük vergisiyle girmesini beklediklerini aktardı. Sektörün orta vadeli hedefi olarak ihracat gelirini 1 milyar dolara çıkarma hedefini paylaştı.
Bu içerik bilgilendirme amacı taşır. Yatırım tavsiyesi değildir.
Temsili illüstrasyon
Kaynak: Yeni Bakış.
