Kamuoyunda uzun süredir "vatandaşlık maaşı" olarak tartışılan Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) için hazırlıklarda sona yaklaşıldı. AK Parti'nin üzerinde çalıştığı yeni sosyal destek modeliyle, belirli gelir seviyesinin altında kalan ailelerin gelirlerinin devlet tarafından tamamlanması hedefleniyor. Düzenlemenin Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin yaz tatiline girmesinden önce yasalaştırılması planlanıyor.
Edinilen bilgilere göre, sistemin mali etkilerine ilişkin çalışmalar büyük ölçüde tamamlanırken, önümüzdeki günlerde yasa teklifinin hazırlanması için AK Parti Meclis Grubu bünyesinde çalışmalar başlayacak.
Etki analizi tamamlandı
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi kapsamında yapılacak düzenleme için Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülen etki analizlerinin tamamlandığı öğrenildi.
Hazırlanan raporlarda Türkiye genelinde il ve ilçe bazında gelir düzeyi, yaşam maliyetleri, hane yapıları ve sosyoekonomik göstergeler detaylı şekilde incelendi. Elde edilen verilerin yeni destek sisteminin temelini oluşturacağı belirtiliyor.
Yetkililer, sosyal yardım sisteminin daha hedefli ve ihtiyaç odaklı hale getirilmesinin amaçlandığını ifade ediyor.
Her aileye aynı ödeme yapılmayacak
Yeni sistemin en dikkat çekici yönlerinden biri ise destek miktarlarının ülke genelinde sabit olmayacak olması.
AK Parti kaynaklarına göre Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi kapsamında her aileye aynı miktarda ödeme yapılması planlanmıyor. Destek tutarları, yaşanılan bölgenin ekonomik koşulları, hane gelir düzeyi ve yaşam maliyetleri dikkate alınarak belirlenecek.
Böylece büyükşehirlerde yaşayan bir aile ile daha düşük yaşam maliyetine sahip bölgelerde yaşayan ailelerin alacağı destek miktarları farklı olabilecek.
Gelir eşiğinin altındaki fark devlet tarafından karşılanacak
Sistemin temel mantığı, belirlenen asgari gelir seviyesinin altında kalan hanelerin gelirlerini desteklemek üzerine kurulu olacak.
Buna göre devlet tarafından belirlenecek bir gelir eşiğinin altında kalan ailelerin mevcut gelirleri ile hedeflenen gelir seviyesi arasındaki farkın tamamı veya bir kısmı destek ödemesi olarak karşılanacak.
Bu modelle, düşük gelirli ailelerin temel ihtiyaçlarını karşılayabilecek bir gelir seviyesine ulaşmalarının sağlanması hedefleniyor.
Sosyal yardımlarda yeni dönem
Uzmanlar, GETAD sisteminin mevcut sosyal yardım programlarından farklı bir yapıya sahip olacağını belirtiyor. Mevcut uygulamalarda çeşitli kalemler altında yapılan yardımların daha bütüncül bir yapıya dönüştürülmesi ve gelir bazlı destek modelinin oluşturulması amaçlanıyor.
Sistem sayesinde hem sosyal yardımların daha etkin kullanılmasının hem de gelir dağılımındaki dengesizliklerin azaltılmasının hedeflendiği ifade ediliyor.
Ayrıca düzenlemenin kayıt dışı gelirlerin tespiti ve sosyal yardım mekanizmalarının daha etkin denetlenmesi açısından da yeni uygulamalar içerebileceği belirtiliyor.
Meclis gündemine geliyor
AK Parti kurmaylarının önümüzdeki haftadan itibaren yasa teklifinin detayları üzerinde çalışmaya başlayacağı öğrenildi. Teklifin yaz aylarında Meclis gündemine taşınması ve yasama döneminin sona ermesinden önce kabul edilmesi hedefleniyor.
Düzenlemenin yasalaşması halinde milyonlarca haneyi ilgilendirecek yeni sosyal destek modelinin uygulamaya alınması bekleniyor.
Ekonomistler ise sistemin bütçe üzerindeki etkisinin, destek kapsamına alınacak hane sayısı ve belirlenecek gelir eşiğine göre şekilleneceğine dikkat çekiyor.
