Turizm Uydu Hesabı (TUH) 2024 sonuçları, turizmin Türkiye ekonomisi içindeki stratejik konumunu net biçimde ortaya koydu. Ulusal hesaplarla uyumlu biçimde hazırlanan ve arz–talep yaklaşımına dayanan bu bütünleşik çerçeve, 2019–2024 döneminde turizmin üretim, katma değer ve istihdam üzerindeki doğrudan etkilerini ayrıntılı olarak ölçüyor. Ulusal hesaplar sisteminde yapılan revizyonlar da 2024 tablolarına yansıtılmış durumda.
Turizm Tüketimi: Yurt İçi Arzın %3,8’i
2024’te turizm amaçlı toplam tüketim değeri 3 trilyon 822 milyar 406 milyon 973 bin TL olarak gerçekleşti. Bu büyüklük, toplam yurt içi arzın %3,8’ine karşılık geliyor. Oran, turizmin nihai talep içinde istikrarlı bir paya ulaştığını ve ekonomik döngülerde dengeleyici rolünü güçlendirdiğini gösteriyor.
Katma Değer: Doğrudan Pay %5,1
Doğrudan turizm amaçlı gayrisafi katma değer 2 trilyon 21 milyar 129 milyon 805 bin TL oldu. Böylece turizmin toplam gayrisafi katma değer içindeki doğrudan payı %5,1 seviyesine yükseldi. Bu sonuç, turizmin sadece hizmetler üzerinden değil, tedarik zinciri ve yan sektörlerle birlikte ekonominin geneline yayılan etkisini teyit ediyor.
Hizmetlerde Turizm Yoğunluğu Zirvede
2024’te turizm oranları, sektör bazında çarpıcı bir yoğunlaşmaya işaret etti:
- Seyahat acenteleri ve rezervasyon hizmetleri: %100 turizm amaçlı
- Konaklama hizmetleri: %98,5 turizm amaçlı
- Yolcu taşımacılığı: %75 turizm amaçlı
- Kültürel hizmetler: %45,8 turizm amaçlı
Bu dağılım, özellikle konaklama ve seyahat aracılığı faaliyetlerinin turizmle neredeyse tamamen iç içe geçtiğini ortaya koyuyor.
İstihdam: Çift Haneli Büyümeye Yakın Artış
Turizm sektörlerinde doğrudan turizm istihdamı 2024’te %9,8 arttı. İstihdam edilen kişi sayısı 1 milyon 194 bine yükselirken, turizmin toplam istihdam içindeki payı %3,7 olarak kaydedildi. 2019–2024 serisi, pandemi sonrası toparlanmanın istihdam cephesinde de kalıcılaştığını ve turizmin iş gücü yaratma kapasitesini koruduğunu gösteriyor. 2024 Turizm Uydu Hesabı bulguları, turizmin üretim, katma değer ve istihdam eksenlerinde ekonomiye olan katkısını güçlendirdiğini ortaya koyuyor. Yurt içi arzdan aldığı pay, yüksek turizm oranları ve artan istihdam, sektörün makroekonomik dayanıklılık ve büyüme stratejilerinde kritik bir kaldıraç olmaya devam ettiğini teyit ediyor.
