Kültür ve Turizm Bakanlığı, koruma altındaki tarihi yapılar ve sit alanlarıyla ilgili başvurularda uygulanacak ücret kurallarını yeniden düzenledi. 27 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmeliğe göre, belirli belge talepleri, itirazlar ve özel inceleme gerektiren işlemler için ücretler başvuru alınmadan önce peşin ödenecek. Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Bölgesi’ndeki başvurularda ise tarifedeki birim ücret iki katına çıkacak.
Boğaziçi’nde kapsamı sınırlı iki kat tarife
Yeni yönetmelik, Boğaziçi Kanunu’nda tanımlanan Sahil Şeridi ve Öngörünüm Bölgesi için özel bir ücret kuralı getiriyor. Bu alanlarda yapılacak ve düzenlemenin kapsamına giren başvurularda, ilgili hizmetin ücret tarifesinde yer alan birim fiyat ikiyle çarpılacak. Uygulama bütün İstanbul’u ya da Boğaziçi’nin tüm bölgelerini kapsamıyor; yalnızca yönetmelikte açıkça belirtilen alanlar için geçerli olacak.
Kaynakta verilen örneğe göre, korunması gerekli tek bir tarihi yapının tescil kaydının kaldırılması talebinde gerçek kişiler için temel hizmet bedeli 10 bin lira. Aynı işlem için şirketlerden 20 bin lira alınıyor. Boğaziçi Sahil Şeridi veya Öngörünüm Bölgesi’ndeki kapsam dahilindeki başvurularda bu tutarlar sırasıyla 20 bin ve 40 bin liraya yükseliyor. Katma değer vergisi ayrıca hesaplanıyor.
Sit alanları ve diğer işlemler için ücret tablosu
2863 sayılı Kanun’a 31 Temmuz 2026’da eklenen ücret tarifesine göre, bir sit alanının tescil kaydının kaldırılması, derecesinin değiştirilmesi veya sınırlarının yeniden belirlenmesi taleplerinde gerçek kişilerden 12 bin 500 lira, şirketlerden 25 bin lira alınacak. Tek yapıların tescil kaydının kaldırılması ya da koruma alanlarının değiştirilmesine yönelik taleplerde ise tutarlar sırasıyla 10 bin ve 20 bin lira olarak uygulanacak.
Koruma Yüksek Kuruluna yapılan belirli itiraz başvurularında düzenlenen başvuru belgesinin bedeli de gerçek kişiler için 12 bin 500, tüzel kişiler için 25 bin lira olarak belirlendi. Koruma altındaki taşınmazlarla ilgili bilgi taleplerinde evrak başına 175 lira, pafta başına 400 lira; sayısal sit sınırı veya tescil haritası taleplerinde ise pafta başına bin lira ücret ödenecek.
Altı aylık süre ve iade kuralları
Yönetmeliğe göre, başvuru sahibi hizmet bedelini ödediği tarihten itibaren altı ay içinde Bakanlığın ilgili birimine müracaat etmek zorunda olacak. Bu sürede başvuru yapılmazsa işlem değerlendirmeye alınmayacak ve ödenen tutar geri verilmeyecek. Ancak Bakanlığın talep ettiği bilgi ve belgelerin tamamlanması için geçen süre altı aylık hesaba dahil edilmeyecek. Mücbir sebep nedeniyle başvurunun yapılamadığının belgelenmesi halinde ise süre, engelin ortadan kalktığı tarihten itibaren hesaplanacak.
Aynı başvuru içinde birden fazla ücretli hizmet bulunması halinde her hizmet için ayrı bedel tahsil edilecek. Buna karşılık aynı işlem nedeniyle mükerrer ücret alınamayacak. Eksik ya da yanlış ödeme yapılması durumunda da eksiklik giderilinceye kadar başvuru işleme konulmayacak. Başvurunun sonucunda tamamlanan bir işlemin yeniden değerlendirilmesi istenirse yeni başvuru bedeli ödenecek. Bakanlık kararlarının idari yargı tarafından iptal edilmesi halinde ise daha önce tahsil edilen hizmet bedeli iade edilmeyecek.
Yönetmelik, ücretlerin her yıl yeniden değerleme oranında artırılmasını öngörüyor. Yeni tutarlar takvim yılının başından itibaren uygulanacak ve güncellenmiş tarife Bakanlığın internet sitesinde her yıl ocak ayında yayımlanacak. Kamu kurum ve kuruluşlarınca hazırlanan plan, proje, yapım ve benzeri işler kapsamında talep edilen hizmetler ise düzenlemenin ücret kapsamı dışında tutuluyor.
Bu içerik bilgilendirme amacı taşır. Yatırım tavsiyesi değildir.
Temsili illüstrasyon
Kaynak: Dunya Gazetesi.
