Türkiye’de yatırımcıların uzun yıllardır en güvenilir gördüğü araçlardan biri olan mevduat, 2022–2024 döneminde enflasyona yenilerek tarihinin en ağır reel kayıplarını yaşadı. Bu dönemde altın krizlerin kazananı olurken, mevduat sahipleri her ay eriyen kazançlarla karşı karşıya kaldı. Ancak 2025 yılıyla birlikte tablo yeniden değişmeye başladı.
2022–2024: Tarihi Kayıplar Dönemi
Türkiye İstatistik Kurumu’nun reel getiri verileri, 2022’nin yatırımcı açısından en acı yıl olduğunu ortaya koyuyor. TÜFE’den arındırılmış hesaplamalara göre kasım 2022’de mevduat, yüzde 38,1’lik rekor bir kayıp yaşadı. Aynı yıl haziran, temmuz ve ağustosta da zarar oranı yüzde 35’in üzerine çıktı. 2023’te tablo değişmedi; ocakta yüzde 25,5, eylülde yüzde 28,4, aralıkta ise yüzde 30,2 oranında reel zarar kaydedildi. 2024’te de erime sürdü: martta yüzde 32,1, mayısta yüzde 33,6, haziranda ise yüzde 29,6 oranında yatırımcı zarar etti. Böylece üç yıl üst üste mevduat, yatırımcılarına tarihinin en büyük reel kayıplarını yaşattı.
Neden Faizler Enflasyonu Yakalayamadı?
Bu dönemin en temel sorunu, hızla yükselen enflasyona karşın politika faizinin düşük tutulmasıydı. Bankalar, sınırlı ölçüde artırdıkları mevduat faizleriyle yatırımcıya nominal kazanç sunsalar da bu oranlar enflasyonun çok altında kaldı. Sonuç olarak mevduat hesabında görünen artış, alım gücünde büyük bir erimeye yol açtı. 2000’li yılların başında ise tablo oldukça farklıydı. Yüksek faiz oranları ve görece kontrol altında seyreden enflasyon sayesinde mevduat yatırımcıya ciddi kazanç sağlıyordu. 2003 Ocak’ta yüzde 25,9, 2004 Mart’ta ise yüzde 31,8 reel getiri sağlayan mevduat, o dönemde altınla yarışır hale gelmişti. Ancak 2008 küresel krizinin ardından uygulanan düşük faiz politikaları, bu cazibenin hızla kaybolmasına neden oldu. 2010’lu yıllarda getiriler büyük ölçüde tek haneli seviyelerde kaldı ve birçok yılda yatırımcı reel zararla karşılaştı.
2025: Yeniden Toparlanma ve Umut
2025 yılı, uzun bir kayıp döneminin ardından mevduat yatırımcılarına yeniden umut oldu. Ocakta yüzde 3,79 reel getiri ile başlayan yıl, şubatta kısa süreli bir kayıp yaşasa da marttan itibaren yeniden pozitife geçti. İkinci çeyrekle birlikte toparlanma ivme kazandı. Temmuz ve ağustos aylarında ise reel getiri yüzde 7’nin üzerine çıkarak son yılların en yüksek seviyelerine ulaştı.
Mevduat Yeniden Cazip mi?
2022–2024 arasında tarihinin en büyük reel kayıplarını yaşayan mevduat, 2025’te toparlanma sinyalleri veriyor. Ancak yatırımcıların güvenini yeniden kazanması, faiz politikalarının sürdürülebilirliği ve enflasyonun kalıcı biçimde kontrol altına alınmasıyla mümkün olacak. Altının kriz dönemlerinde yatırımcıya sağladığı güvenli liman rolü hâlâ güçlü olsa da, mevduatın yeniden cazip hale gelmesi piyasalarda yeni bir denge arayışını da beraberinde getiriyor.
