Türkiye ekonomisinin finansal damarını oluşturan mali aracı kuruluşlar, 2024 yılı verilerine göre üretim ve katma değer açısından güçlü bir büyüme kaydetti. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre sektörde 21 bin 463 girişim faaliyet gösterirken, faktör maliyetiyle katma değer 1 trilyon 734 milyar TL, üretim değeri ise 2 trilyon 882 milyar TL olarak gerçekleşti. Katma değerin %81,6’sı finansal hizmet faaliyetlerinde, %10,1’i sigorta, reasürans ve emeklilik fonlarında, %8,3’ü ise finansal hizmetler ve sigortacılık için yardımcı faaliyetlerde oluştu. Üretim değerinde de benzer bir tablo ortaya çıktı: Finansal hizmetler %74,9, sigorta ve emeklilik fonları %17,6, yardımcı faaliyetler ise %7,5 pay aldı.
Yıllık bazda dikkat çekici artış
2023’e göre faktör maliyetiyle katma değer %21,1, üretim değeri ise %40,2 oranında artış gösterdi. Özellikle sigorta, reasürans ve emeklilik fonları, katma değerde %173,6, üretim değerinde ise %155,1 oranında yükseliş kaydederek öne çıktı. Mali aracı kuruluşlarda istihdam da artışını sürdürdü. 2023’te 345 bin olan yıllık ortalama çalışan sayısı, 2024’te 353 bin 24’e yükseldi. Çalışanların %67,1’i finansal hizmetlerde, %25,4’ü yardımcı faaliyetlerde, %7,5’i ise sigorta ve emeklilik fonlarında istihdam edildi.
Kadın-erkek istihdam dengesi korundu
Sektörde kadın ve erkek çalışanlar arasındaki denge dikkat çekti. 2024 yılında ücretli kadın çalışan sayısı 169 bin 277, erkek çalışan sayısı ise 174 bin 452 oldu. Kadın çalışan oranı %49,2, erkek çalışan oranı ise %50,8 olarak kayıtlara geçti. Mali aracı kuruluşların sabit sermaye yatırımları da ekonomideki dinamizmi yansıttı. Toplam satın alma değeri 113 milyar 268 milyon TL olarak gerçekleşen yatırımların %81,4’ü finansal hizmetlerde, %12,3’ü yardımcı faaliyetlerde, %6,3’ü ise sigorta ve emeklilik fonlarında yapıldı.
Personel maliyetinde 480 milyar TL barajı aşıldı
2024’te mali aracı kuruluşların toplam personel maliyeti 480 milyar 468 milyon TL oldu. Bu maliyetin %85,3’ü maaş ve ücretlerden, %14,7’si sosyal güvenlik giderlerinden oluştu. Personel harcamalarının en büyük kısmı ise finansal hizmetlerde yoğunlaştı.
