İstanbul'da mayıs ayına ilişkin enflasyon verileri açıklandı. Perakende fiyat hareketlerini gösteren İstanbul Tüketici Fiyat Endeksi aylık bazda yüzde 1,53 artarken, yıllık enflasyon yüzde 36,77 olarak gerçekleşti. Toptan fiyatlarda ise aylık artış yüzde 1,58 olurken, yıllık bazda yüzde 23,35'lik yükseliş kaydedildi. Açıklanan veriler, kentte fiyat artışlarının hız kesmekle birlikte özellikle hizmet sektöründe etkisini sürdürdüğünü ortaya koydu.
Perakende fiyatlarda yıllık artış yüzde 36'yı aştı
Mayıs ayında İstanbul'da tüketici fiyatları bir önceki aya göre yüzde 1,53 yükseldi. Böylece kentte yıllık enflasyon oranı yüzde 36,77 seviyesine ulaştı. Aylık bazda gerçekleşen artış, fiyat baskılarının devam ettiğini gösterirken, yıllık oran tüketicilerin yaşam maliyetlerinde yüksek seviyelerin sürdüğüne işaret etti. Özellikle hizmet sektöründeki fiyat hareketleri, genel enflasyon görünümünde belirleyici rol oynadı.
En yüksek artış lokanta ve oteller grubunda görüldü
Mayıs ayında fiyatların en fazla yükseldiği harcama grubu yüzde 4,14 ile lokanta ve oteller oldu. Yaz sezonunun yaklaşması, turizm hareketliliğinin artması ve hizmet maliyetlerindeki yükseliş bu gruptaki fiyat artışında etkili oldu. Lokanta, restoran, kafe ve konaklama hizmetlerindeki fiyat değişimleri enflasyon verilerinde öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.
Konut ve eğlence harcamaları yükseldi
Lokanta ve oteller grubunun ardından en yüksek artış yüzde 3 ile konut harcamalarında gerçekleşti. Konut grubundaki yükselişte kira, bakım-onarım ve çeşitli hizmet kalemlerinde yaşanan fiyat değişimleri etkili oldu. Eğlence ve kültür harcamaları da yüzde 2,70 artış göstererek dikkat çeken kalemler arasında yer aldı. Mevsimsel etkiler ve tüketim eğilimleri bu gruptaki yükselişi destekledi.
Ev eşyası ve giyim fiyatları da arttı
Mayıs ayında ev eşyası harcamalarında yüzde 2,07, giyim ve ayakkabı grubunda ise yüzde 1,84 oranında fiyat artışı yaşandı. Yaz sezonuna geçiş sürecinin etkisiyle giyim grubunda fiyat hareketleri hızlanırken, ev eşyası grubunda maliyet kaynaklı yükselişlerin sürdüğü görüldü. Haberleşme harcamaları yüzde 1,47, çeşitli mal ve hizmetler grubu ise yüzde 1,25 oranında arttı.
Gıda fiyatlarında yükseliş devam etti
İstanbul'da gıda ve alkolsüz içecekler grubunda mayıs ayında yüzde 0,83 oranında artış kaydedildi. Mevsim geçişinin etkilerinin devam etmesi ve bazı ürün gruplarındaki fiyat hareketleri gıda enflasyonunu yukarı taşıdı. Her ne kadar artış diğer bazı harcama gruplarına göre daha sınırlı kalsa da gıda fiyatları hane halkı bütçeleri üzerindeki etkisini sürdürdü. Mayıs ayında fiyatı gerileyen tek harcama grubu alkollü içecekler ve tütün oldu. Bu grupta yüzde 0,03 oranında düşüş kaydedildi. Diğer tüm ana harcama gruplarında ise farklı oranlarda fiyat artışları görüldü.
Toptan fiyatlarda madenler ilk sırada
Toptan eşya fiyatlarında aylık bazda en yüksek artış yüzde 4,04 ile madenler grubunda gerçekleşti. Bu grubu yüzde 2,70 ile gıda maddeleri, yüzde 1,13 ile inşaat malzemeleri, yüzde 0,67 ile işlenmemiş maddeler ve yüzde 0,56 ile kimyevi maddeler takip etti. Toptan fiyatlardaki yükseliş, üretim maliyetleri üzerindeki baskının sürdüğüne işaret etti.
Enerji grubunda gerileme yaşandı
Mayıs ayında toptan eşya fiyatları içinde düşüş görülen tek ana grup yakacak ve enerji maddeleri oldu. Bu grupta yüzde 0,25 oranında gerileme kaydedildi. Mensucat grubunda ise herhangi bir fiyat değişimi yaşanmadı. Enerji fiyatlarındaki düşüşün üretici maliyetleri üzerindeki baskıyı kısmen hafiflettiği değerlendiriliyor.
Yıllık bazda en yüksek artış inşaat malzemelerinde
Toptan eşya fiyatlarında yıllık bazda en yüksek artış yüzde 31,30 ile inşaat malzemeleri grubunda gerçekleşti. Madenler yüzde 30,69, gıda maddeleri yüzde 26,65, yakacak ve enerji maddeleri yüzde 21,93, mensucat yüzde 17,61, işlenmemiş maddeler yüzde 14,29 ve kimyevi maddeler yüzde 10,51 oranında yıllık artış gösterdi. Veriler, üretim süreçlerinde kullanılan temel girdilerde maliyet baskısının devam ettiğini ortaya koydu.
Enflasyonun seyrinde hizmet sektörü etkisi öne çıktı
Mayıs ayı verileri, İstanbul'da özellikle hizmet sektöründeki fiyat artışlarının enflasyon üzerinde etkili olmaya devam ettiğini gösterdi. Lokanta, otel, konut ve eğlence harcamalarındaki yükselişler tüketici fiyatlarını yukarı taşırken, gıda fiyatlarındaki artışın sürmesi de enflasyon görünümünü destekleyen unsurlar arasında yer aldı. Önümüzdeki dönemde açıklanacak ulusal enflasyon verileri öncesinde İstanbul verileri, fiyat hareketlerinin yönüne ilişkin önemli sinyaller verdi.
